اکو ترانس توراسیک چیست | نحوه انجام و مزایا و عوارض آن

آخرین به‌روزرسانی در 2026-06-05 توسط گروه پزشکی ایمان

اکوکاردیوگرافی یکی از روش‌های تصویربرداری غیرتهاجمی و بسیار پرکاربرد در ارزیابی ساختار و عملکرد قلب است. یکی از رایج‌ترین انواع آن، اکوکاردیوگرافی ترانس توراسیک (Transthoracic Echocardiography – TTE) می‌باشد که از طریق قرار دادن پروب دستگاه سونوگرافی روی قفسه سینه انجام می‌شود. این روش با بهره‌گیری از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری دقیق از حفرات قلب، دریچه‌ها، دیواره‌ها و عملکرد بطن‌ها ارائه می‌دهد. با توجه به سهولت انجام، نداشتن عوارض جانبی و دقت بالای این روش، TTE به عنوان ابزار اصلی در بررسی اولیه بیماران قلبی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

---

اکو ترانس توراسیک چیست؟

اکو ترانس توراسیک(Transthoracic Echocardiography – TTE) یکی از متداول‌ترین روش‌های تصویربرداری قلب است که به‌صورت غیرتهاجمی و با استفاده از امواج اولتراسوند انجام می‌شود. در این روش، پروب دستگاه اکوکاردیوگرافی روی سطح قفسه سینه (توراکس) قرار می‌گیرد و امواج صوتی با فرکانس بالا به سمت قلب فرستاده می‌شود. بازتاب این امواج از بافت‌های قلبی توسط دستگاه دریافت و به تصویر تبدیل می‌شود.

TTE اطلاعات دقیقی درباره اندازه حفرات قلب، ضخامت و حرکت دیواره‌ها، عملکرد دریچه‌ها و وضعیت پمپاژ قلب در اختیار پزشک قرار می‌دهد. به دلیل سهولت انجام، ایمنی بالا و دقت مناسب، این روش به‌عنوان اولین انتخاب در بررسی بسیاری از بیماری‌های قلبی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

---

کاربردهای اکو ترانس توراسیک

اکوکاردیوگرافی ترانس توراسیک (TTE) به‌دلیل دسترسی آسان، غیرتهاجمی بودن و ارائه اطلاعات دقیق از ساختار و عملکرد قلب، در طیف وسیعی از بیماری‌های قلبی کاربرد دارد. از مهم‌ترین کاربردهای این روش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. ارزیابی عملکرد بطن‌ها: بررسی قدرت انقباضی بطن چپ (EF) و عملکرد کلی قلب، به‌ویژه در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی.
2. بررسی دریچه‌های قلبی: تشخیص اختلالات دریچه‌ای مانند تنگی یا نارسایی دریچه میترال، آئورت، تریکوسپید و پولمونر.
3. تشخیص مایع اطراف قلب: شناسایی افیوژن پریکارد (مایع در فضای اطراف قلب) و بررسی احتمال بروز تامپوناد قلبی.
4. بررسی نقایص مادرزادی قلب: شناسایی نقص‌های ساختاری از جمله سوراخ‌های بین دهلیزی (ASD) یا بین بطنی (VSD).
5. ارزیابی فشار شریان ریوی: تخمین فشار شریان ریوی از طریق سرعت جریان دریچه تریکوسپید.
6. بررسی توده‌ها و ترومبوس‌های داخل قلب: تشخیص توده‌های داخل حفرات قلب یا لخته‌های خون، به‌ویژه در بیماران با سابقه سکته مغزی یا فیبریلاسیون دهلیزی.
7. پایش پس از عمل جراحی قلب: بررسی نتایج ترمیم یا تعویض دریچه‌ها، بای‌پس عروق کرونر یا دیگر مداخلات قلبی.
8. بررسی عملکرد دیواره‌های قلبی پس از سکته قلبی: ارزیابی حرکات دیواره‌های قلب برای تشخیص مناطق ایسکمیک یا نکروتیک.

نحوه انجام اکو ترانس توراسیک

---

اکو ترانس توراسیک یک روش ساده، سریع و غیرتهاجمی است که معمولاً در مطب پزشک، کلینیک‌های تخصصی قلب یا بخش‌های تصویربرداری بیمارستان انجام می‌شود. روند انجام این بررسی به صورت زیر است:

1. آمادگی بیمار: بیمار معمولاً نیاز به آمادگی خاصی ندارد. در بیشتر موارد، لباس بیمارستانی می‌پوشد و از او خواسته می‌شود که به پشت یا به پهلو (بسته به دید مورد نیاز) روی تخت دراز بکشد.
2. قرار دادن پروب: ژل شفافی روی قفسه سینه بیمار اعمال می‌شود تا تماس بهتر بین پروب و پوست برقرار شود و از ایجاد حباب‌های هوا جلوگیری شود. سپس پروب (مبدل امواج صوتی) روی نواحی مختلف قفسه سینه قرار می‌گیرد.
3. ضبط تصاویر: پروب امواج صوتی با فرکانس بالا را به درون قفسه سینه می‌فرستد. این امواج پس از برخورد به ساختارهای مختلف قلب، بازتاب پیدا کرده و توسط همان پروب دریافت می‌شوند. دستگاه اکو این بازتاب‌ها را به تصویر تبدیل می‌کند و روی مانیتور نشان می‌دهد.
4. تنوع نماها: برای دستیابی به نماهای دقیق و کامل، پروب در موقعیت‌های مختلفی روی قفسه سینه حرکت داده می‌شود (مثل نمای پاراسترنال، آپیکال و ساب‌کاستال).
5. مدت زمان انجام: معمولاً انجام اکو ترانس توراسیک حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد، و بیمار بلافاصله پس از آن می‌تواند به فعالیت‌های عادی خود بازگردد.

چه کسی به اکو ترانس توراسیک نیاز دارد؟

---

اکوکاردیوگرافی ترانس توراسیک (TTE یا Transthoracic Echocardiography) یک روش تصویربرداری غیرتهاجمی برای بررسی ساختار و عملکرد قلب است که از طریق دیواره قفسه سینه انجام می‌شود. افراد زیر ممکن است به این نوع اکوکاردیوگرافی نیاز داشته باشند:

۱. افراد با علائم بیماری قلبی

• تنگی نفس
• درد قفسه سینه
• تپش قلب
• غش یا سنکوپ
• خستگی غیرطبیعی

۲. تشخیص یا پیگیری بیماری‌های قلبی

• نارسایی قلبی
• بیماری دریچه‌های قلب (تنگی یا نارسایی دریچه‌ها)
• کاردیومیوپاتی (ضعف عضله قلب)
• التهاب پرده اطراف قلب (پریکاردیت)
• عفونت دریچه‌های قلب (اندوکاردیت)

۳. افراد با سابقه خانوادگی بیماری قلبی

برای بررسی مشکلات ژنتیکی یا مادرزادی قلب، حتی اگر علائمی نداشته باشند.

۴. ارزیابی بعد از سکته قلبی

برای بررسی آسیب عضله قلب و عملکرد کلی قلب پس از حمله قلبی.

۵. ارزیابی قبل از جراحی

برای بررسی سلامت قلب پیش از انجام برخی جراحی‌ها، به‌ویژه جراحی‌های بزرگ یا جراحی قلب.

۶. بررسی علل سکته مغزی

در موارد سکته مغزی (به‌ویژه سکته ایسکمیک) برای بررسی وجود لخته یا نقص ساختاری قلب مانند سوراخ بین دهلیزها (PFO یا ASD) که می‌تواند عامل سکته باشد.

مزایا اکو ترانس توراسیک

مزیت اکو ترانس توراسیک	توضیح
غیرتهاجمی	بدون نیاز به جراحی یا ورود ابزار به بدن؛ تنها با قرار دادن پروب روی قفسه سینه انجام می‌شود.
بدون درد	انجام آن کاملاً بدون درد است. ممکن است فقط احساس فشار خفیف در ناحیه پروب وجود داشته باشد.
ایمن و بدون اشعه	برخلاف سی‌تی‌اسکن یا رادیوگرافی، از امواج صوتی استفاده می‌شود، نه اشعه ایکس.
قابل تکرار	می‌توان آن را چندین بار در طول زمان انجام داد بدون نگرانی از عوارض.
قابل حمل	بسیاری از دستگاه‌های اکو قابل حمل هستند و حتی در بخش‌های اورژانس یا ICU قابل استفاده‌اند.
ارزیابی دقیق عملکرد قلب	اطلاعات مهمی درباره اندازه حفره‌ها، ضخامت دیواره‌ها، قدرت پمپاژ قلب، عملکرد دریچه‌ها و وجود مایعات اضافی در اطراف قلب می‌دهد.
تشخیص سریع	به پزشک کمک می‌کند در مدت زمان کوتاه اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت قلب بیمار به دست آورد.

عوارض اکو ترانس توراسیک

عوارض اکوکاردیوگرافی ترانس توراسیک (TTE) بسیار نادر و معمولاً خفیف هستند، چون این روش یک تست تصویربرداری غیرتهاجمی و ایمن محسوب می‌شود. با این حال، در موارد خاص ممکن است برخی افراد تجربه کنند:

1. احساس ناراحتی یا فشار خفیف: هنگام فشردن پروب روی قفسه سینه، ممکن است فرد احساس فشار یا ناراحتی کند، به‌ویژه اگر دنده‌ها حساس یا پوست نازک باشد.
2. تحریک پوستی: در برخی افراد ممکن است پوست در محل تماس ژل یا پروب دچار تحریک یا قرمزی موقت شود.
3. ناراحتی هنگام دراز کشیدن: اگر بیمار مشکل تنفسی یا درد در ناحیه قفسه سینه داشته باشد، ممکن است دراز کشیدن به پشت برای مدت طولانی کمی ناراحت‌کننده باشد.
4. اشتباه در تفسیر نتایج: اگر اپراتور تجربه کافی نداشته باشد یا بیمار اضافه‌وزن داشته باشد، ممکن است تصاویر کیفیت کافی نداشته باشند و احتمال خطا در تفسیر وجود داشته باشد.

معرفی چند نوع اکو

اکو ترانس توراسیک (TTE)

رایج‌ترین نوع اکو که پروب روی قفسه سینه قرار می‌گیرد و با استفاده از امواج صوتی، ساختار و عملکرد قلب بررسی می‌شود.
غیرتهاجمی، بدون درد، مناسب برای اغلب بیماران.

---

۲. اکوکاردیوگرافی ترانس مری (TEE)

در این روش، پروب از طریق مری وارد می‌شود تا تصاویر دقیق‌تری از قلب (مخصوصاً قسمت‌های پشتی و دریچه‌ها) به دست آید.
دقت بالاتر نسبت به TTE
تهاجمی‌تر است و نیاز به بی‌حسی یا آرام‌بخش دارد.

---

۳. اکوکاردیوگرافی استرس (Stress Echo)

تصاویر قلب قبل و بعد از فعالیت بدنی (روی تردمیل یا داروهای شبیه‌ساز ورزش) گرفته می‌شود تا عملکرد قلب در شرایط استرس بررسی شود.
کاربرد در تشخیص بیماری عروق کرونر
برای برخی بیماران با شرایط خاص قلبی قابل انجام نیست.

---

۴. اکوکاردیوگرافی سه‌بعدی (3D Echo)

با استفاده از تکنولوژی پیشرفته، تصاویر سه‌بعدی از قلب تهیه می‌شود.
دقت بالا در بررسی ساختار دریچه‌ها و جراحی‌های قلبی
نیاز به دستگاه‌های پیشرفته‌تر

---

۵. اکوکاردیوگرافی جنینی (Fetal Echo)

برای بررسی قلب جنین در دوران بارداری انجام می‌شود، معمولاً از هفته ۱۸ بارداری به بعد.
تشخیص ناهنجاری‌های قلبی مادرزادی قبل از تولد

---

اکو ترانس توراسیک قلب چه زمانی لازم است؟

اکو ترانس توراسیک یکی از مهم‌ترین روش‌های غیرتهاجمی برای بررسی ساختار و عملکرد قلب است. پزشکان از این روش برای تشخیص، ارزیابی و پیگیری بسیاری از بیماری‌های قلبی استفاده می‌کنند. اما سوال اینجاست که در چه مواقعی انجام اکو ضرورت پیدا می‌کند؟

اکو قلب چه زمانی لازم است که بیمار علائمی مانند تنگی نفس، درد قفسه سینه، تپش قلب، سرگیجه یا غش داشته باشد. این علائم می‌توانند نشانه‌هایی از بیماری‌های دریچه‌ای، نارسایی قلبی یا مشکلات در عضله قلب باشند. همچنین اگر پزشک هنگام گوش دادن به صدای قلب، سوفل یا صدای غیرطبیعی بشنود، معمولاً برای بررسی دقیق‌تر، اکو تجویز می‌کند.

در افرادی که سابقه سکته قلبی یا مغزی داشته‌اند، انجام اکو ترانس توراسیک برای بررسی علت، میزان آسیب به عضله قلب یا وجود لخته خون در حفره‌های قلب اهمیت دارد. همچنین این روش برای کنترل بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن قلبی نیز به‌صورت دوره‌ای استفاده می‌شود.

از دیگر مواردی که نیاز به اکو ترانس توراسیک احساس می‌شود، بررسی سلامت قلب پیش از جراحی‌های بزرگ است؛ به‌خصوص در افرادی که سابقه بیماری قلبی دارند یا در سنین بالا هستند. در دوران بارداری نیز در صورتی که مادر علائمی قلبی داشته باشد یا جنین مشکوک به ناهنجاری‌های قلبی باشد، پزشک ممکن است اکوکاردیوگرافی جنینی را توصیه کند.

---

اکو ترانس توراسیک قلب در کلینیک ویستان

بررسی دقیق عملکرد قلب، با دستانی مطمئن و تجهیزاتی پیشرفته

کلینیک تخصصی ویستان با بهره‌گیری از دستگاه‌های پیشرفته اکو ترانس توراسیک و تیمی مجرب از متخصصان قلب، خدمات کامل اکوکاردیوگرافی ترانس توراسیک (TTE) را ارائه می‌دهد. این روش تصویربرداری غیرتهاجمی، بدون درد و کاملاً ایمن، به پزشکان کمک می‌کند تا عملکرد و ساختار قلب شما را به‌صورت دقیق بررسی کنند.

چه زمانی به اکو قلب نیاز دارید؟

اگر دچار تنگی نفس، درد قفسه سینه، تپش قلب، احساس خستگی غیرعادی یا غش می‌شوید، اکو قلب می‌تواند به تشخیص علت مشکل کمک کند. همچنین این تست برای بررسی بیماری‌های دریچه‌ای، نارسایی قلبی، کنترل بعد از سکته، و ارزیابی پیش از جراحی ضروری است.

چرا کلینیک ویستان؟

• استفاده از تجهیزات مدرن و دقیق
• حضور پزشکان متخصص قلب و فوق تخصص اکو
• نوبت‌دهی سریع و محیطی آرام و حرفه‌ای
• تفسیر دقیق گزارش همراه با مشاوره تخصصی

اکو ترانس توراسیک در کلینیک ویستان، فرصتی است برای آگاهی دقیق از سلامت قلبتان، پیش از آنکه مشکلات جدی شوند. با ما در ارتباط باشید و از خدمات قلبی‌مان با اطمینان کامل بهره‌مند شوید.
آدرس:  تهران- اتوبان اشرفی اصفهانی –  بلوار مرزداران – بعد از خیابان رضایی نژاد و بهار- - – طبقه همکف شرقی(پشت دارو خانه دکتر ختمی)
نوبت‌دهی آنلاین از طریق:02144927197 _ 02144220936

چه کسانی باید اکو ترانس توراسیک انجام دهند

اکو ترانس توراسیک (Transthoracic Echocardiography یا TTE) یک نوع سونوگرافی غیرتهاجمی قلب است که اطلاعات دقیقی درباره ساختار و عملکرد قلب ارائه می‌دهد. این روش اغلب اولین انتخاب برای بررسی وضعیت قلب است. افرادی که باید اکو ترانس توراسیک انجام دهند، معمولاً یکی از شرایط زیر را دارند:

افرادی با علائم بیماری قلبی

• تنگی نفس، مخصوصاً هنگام فعالیت یا در حالت خوابیده
• درد یا ناراحتی در قفسه سینه
• تپش قلب یا احساس ضربان نامنظم
• خستگی غیرعادی
• سنکوپ (از حال رفتن یا غش کردن)

افرادی با سابقه بیماری قلبی یا عوامل خطر

• سابقه بیماری‌های قلبی در خانواده
• فشار خون بالا
• دیابت
• کلسترول بالا
• سابقه سکته قلبی یا سکته مغزی
• مصرف دخانیات

ارزیابی قبل از جراحی یا برخی درمان‌ها

• بررسی عملکرد قلب پیش از عمل‌های جراحی مهم
• ارزیابی برای شروع برخی داروها که ممکن است روی قلب تأثیر بگذارند (مثل شیمی‌درمانی)

پیگیری و ارزیابی وضعیت بیماران قلبی

• بیماری‌های دریچه‌ای قلب (مثل تنگی یا نارسایی دریچه‌ها)
• کاردیومیوپاتی (بیماری عضله قلب)
• نارسایی قلبی
• بررسی عملکرد بطن‌ها پس از حمله قلبی

غربالگری در شرایط خاص

• برخی افراد با بیماری‌های مادرزادی قلبی
• ورزشکاران حرفه‌ای در موارد خاص
• افراد مبتلا به بیماری‌های خودایمنی (مثل لوپوس یا روماتیسم مفصلی)

چه کسانی نباید اکو ترانس توراسیک انجام دهند؟

۱. افراد بدون علائم و بدون فاکتور خطر

اگر کسی هیچ علائم قلبی نداره (مثل تنگی نفس، درد قفسه سینه یا تپش قلب) و فاکتورهای خطر مثل دیابت، فشار خون، سابقه خانوادگی بیماری قلبی هم نداره، انجام اکو معمولاً ضرورتی نداره.

۲. کسانی که اطلاعات بالینی کافی دارند و اکو چیزی به آن اضافه نمی‌کند

مثلاً:

• بیماری قلبی‌شان قبلاً تشخیص داده شده و تحت درمان هستند، و علائم جدیدی ندارند.
• بررسی عملکرد قلب قبلاً با اکو یا روش‌های دقیق‌تر انجام شده و نیاز به تکرار نیست.

۳. مواردی که تصویربرداری از راه قفسه سینه ناکافی است

در برخی افراد:

• چاقی مفرط
• بیماری ریوی شدید (مثل آمفیزم)
• دفورمیتی‌های قفسه سینه
  … ممکنه اکو ترانس توراسیک تصویر خوبی نده، و در این صورت باید به‌جاش از اکو ترانس‌ازوفاژیال (TEE) یا MRI قلبی استفاده کرد.

۴. انتظارات غیرواقعی از اکو

برخی افراد برای بررسی “درد معده”، “اضطراب”، یا “تست چکاپ عمومی” درخواست اکو می‌دن، ولی اگر هیچ شواهدی از مشکل قلبی نباشه، ممکنه نه تنها بی‌فایده باشه بلکه باعث نگرانی بی‌مورد بشه.

---

آیا انجام اکو قلب به بدن آسیب می رساند

خیر، انجام اکو قلب (اکوکاردیوگرافی) هیچ آسیبی به بدن نمی‌رسونه و یکی از بی‌خطرترین و غیرتهاجمی‌ترین روش‌های بررسی عملکرد قلبه.

چرا اکو قلب بی‌خطر است؟

• از امواج صوتی (اولتراسوند) استفاده می‌کنه، نه اشعه ایکس یا پرتوهای رادیواکتیو.
• بدون درد و غیرتهاجمیه، یعنی نیاز به سوراخ کردن پوست یا ورود وسیله به بدن نداره (مگر در نوع خاصی مثل اکو ترانس‌ازوفاژیال).
• می‌شه حتی چند بار در سال تکرارش کرد بدون نگرانی از آسیب یا عوارض جانبی.

حتی برای این گروه‌ها هم بی‌ضرره:

• زنان باردار
• نوزادان و کودکان
• سالمندان
• افرادی با بیماری‌های مزمن

تنها مواردی که ممکنه کمی ناراحت‌کننده باشه:

• فشار دادن پروب روی قفسه سینه گاهی ممکنه کمی ناراحت‌کننده باشه، مخصوصاً در افراد لاغر یا دارای قفسه سینه حساس.
• در اکو ترانس‌ازوفاژیال که پروب از راه مری وارد می‌شه، ممکنه نیاز به آرام‌بخش باشه و کمی ناراحتی ایجاد کنه، ولی باز هم آسیب‌زننده نیست.

---