آخرین بهروزرسانی در 2026-02-19 توسط گروه پزشکی ایمان
این مطلب توسط گروه پزشکی ایمان بررسی و تأیید شده است.
محتوای این صفحه با هدف اطلاعرسانی پزشکی و معرفی مراکز معتبر تهیه شده و تحت نظارت پزشکان همکار این مجموعه میباشد
اسکن پرفیوژن قلب یا اسکن پرفیوژن میوکارد یکی از روشهای پیشرفته و غیرتهاجمی در تصویربرداری پزشکی است که برای ارزیابی جریان خون عضله قلب (میوکارد) به کار میرود. این روش بهطور گستردهای در تشخیص بیماریهای عروق کرونر، بررسی شدت ایسکمی قلبی، ارزیابی اثر درمانها و تعیین پیشآگهی بیماران قلبی استفاده میشود.
در این نوع تصویربرداری، با استفاده از مواد رادیواکتیو مانند تالیوم-۲۰۱ یا تکنسیوم-۹۹m که به داخل خون تزریق میشود، میتوان نواحی از قلب را که دچار کاهش خونرسانی شدهاند، شناسایی کرد. اسکن پرفیوژن معمولاً در دو فاز استراحت و فعالیت (استرس) انجام میگیرد تا تفاوت خونرسانی قلب در شرایط مختلف بررسی شود.
با توجه به شیوع بالای بیماریهای قلبی-عروقی در سطح جهان، استفاده از روشهایی مانند اسکن پرفیوژن قلب که امکان تشخیص زودهنگام و دقیق اختلالات خونرسانی قلبی را فراهم میکنند، از اهمیت بالایی برخوردار است. این روش به کاهش موارد سکته قلبی کمک میکند، برای دریافت نوبت و مشاوره انلاین با کلینیک ویستان با شماره تماس 02191090775 تماس حاصل کنید.
فهرست مطالب
- 1 اسکن پرفیوژن قلب (Myocardial Perfusion Scan)
- 2 نحوه انجام اسکن پرفیوژن قلب
- 3 1. آمادهسازی بیمار
- 4 2. فاز استراحت
- 5 3. فاز استرس (استرس فیزیکی یا دارویی)
- 6 4. مقایسه و تفسیر تصاویر
- 7 موارد کاربرد اسکن پرفیوژن قلب
- 8 1. تشخیص بیماریهای عروق کرونر
- 9 2. بررسی شدت و وسعت آسیب عضله قلب
- 10 3. ارزیابی عملکرد قلب پس از سکته قلبی
- 11 4. ارزیابی اثربخشی درمانها
- 12 5. برنامهریزی جراحی قلب
- 13 6. پیشبینی خطر و تعیین پیشآگهی
- 14 مزایا و معایب اسکن پرفیوژن قلب
- 15 معایب اسکن پرفیوژن قلب
- 16 انواع اسکن پرفیوژن قلب
- 17 کاربردهای اسکن پرفیوژن قلب
- 18 1. تشخیص بیماری عروق کرونر (CAD)
- 19 2. ارزیابی شدت و وسعت ایسکمی میوکارد
- 20 3. بررسی زنده بودن عضله قلب (Viability)
- 21 4. ارزیابی نتیجه درمان
- 22 5. تعیین عملکرد قلب
- 23 6. پیشبینی خطر و تعیین پیشآگهی
- 24 7. کمک در برنامهریزی برای جراحی یا مداخلات قلبی
- 25 تست ورزش در اسکن پرفیوژن قلب
- 26 هدف از تست ورزش
- 27 مراحل انجام تست ورزش در اسکن پرفیوژن قلب
- 28 نکات مهم
- 29 موارد منع نسبی تست ورزش
- 30 آیا اسکن پرفیوژن قلب دردناک است؟
- 31 مواردی که ممکن است تجربه کنید:
- 32 نکته مهم:
- 33 آماده شدن برای اسکن پرفیوژن قلب
- 34 آمادهسازی عمومی برای اسکن پرفیوژن قلب
- 35 1. ناشتا بودن (در صورت نیاز)
- 36 2. قطع مصرف برخی داروها
- 37 3. پرهیز از کافئین
- 38 4. پوشیدن لباس راحت
- 39 5. اطلاع دادن درباره شرایط خاص
- 40 در روز انجام اسکن پرفیوژن قلب چه میشود؟
- 41 هزینه اسکن پرفیوژن قلب در کلینیک ویستان
- 42 آمادگی قبل از انجام اسکن پرفیوژن قلب
- 43 آمادگیهای عمومی قبل از اسکن پرفیوژن
- 44 1. ناشتا بودن (در اسکن قلب)
- 45 2. پرهیز از کافئین
- 46 3. داروها
- 47 4. پوشش و همراهی
- 48 5. اطلاع از شرایط خاص
- 49 در طول انجام اسکن چه میشود؟
- 50 قبل از اسکن پرفیوژن قلب چه داروهای نباید مصرف شود
- 51 داروهایی که معمولاً باید قبل از اسکن قطع شوند:
- 52 1. داروهای حاوی کافئین یا تحریککننده قلب
- 53 2. بتابلوکرها (Beta-Blockers)
- 54 3. نیتراتها
- 55 داروهایی که باید طبق نظر پزشک تنظیم شوند:
- 56 1. داروهای ضد دیابت (خوراکی یا انسولین)
- 57 2. داروهای فشار خون
- 58 فواید و عوارض احتمالی اسکن قلب
- 59 فواید اسکن قلب
- 60 عوارض احتمالی اسکن قلب (بسته به نوع اسکن):
- 61 1. اسکن با ماده رادیواکتیو (مثل SPECT یا PET قلب)
- 62 2. سیتی آنژیوگرافی قلب (CT Angiography)
- 63 3. MRI قلب (Cardiac MRI)
- 64 4. اکوکاردیوگرافی استرسی یا داوبوتامین
اسکن پرفیوژن قلب (Myocardial Perfusion Scan)
اسکن پرفیوژن قلب که با نامهایی مانند “اسکن میوکارد”، “اسکن تالیم” یا “اسکن استرس قلبی” نیز شناخته میشود، نوعی تصویربرداری پزشکی هستهای است که برای ارزیابی جریان خون در عضله قلب بهکار میرود. هدف اصلی از این آزمایش، بررسی میزان خونرسانی به قسمتهای مختلف قلب در حالت استراحت و تحت استرس (ورزشی یا دارویی) است. این روش در شناسایی بیماریهای عروق کرونر، بررسی شدت ایسکمی (کمخونی موضعی عضله قلب) و ارزیابی اثربخشی درمانهای قلبی اهمیت زیادی دارد.
نحوه انجام اسکن پرفیوژن قلب

اسکن پرفیوژن قلب معمولاً در دو مرحله انجام میشود: فاز استراحت و فاز استرس (فعالیت). هدف این دو مرحله، مقایسه میزان خونرسانی به عضله قلب در شرایط مختلف است تا نواحی با کاهش جریان خون یا آسیبدیده شناسایی شوند.
1. آمادهسازی بیمار
پیش از شروع اسکن، بیمار باید نکاتی را رعایت کند:
- ناشتا بودن: معمولاً باید ۴ تا ۶ ساعت ناشتا باشد.
- عدم مصرف کافئین: ۲۴ ساعت قبل از اسکن باید از مصرف قهوه، چای، نوشابه، شکلات و داروهای حاوی کافئین خودداری شود.
- قطع برخی داروها: بعضی داروهای قلبی یا ضد فشار خون ممکن است نیاز به قطع موقت داشته باشند (با نظر پزشک).
- پوشیدن لباس راحت و کفش ورزشی (در صورت انجام تست ورزشی).
2. فاز استراحت
در این مرحله:
- بیمار در حالت استراحت قرار میگیرد.
- یک ماده رادیواکتیو (مانند تکنسیوم-۹۹m یا تالیم-۲۰۱) از طریق ورید تزریق میشود.
- حدود ۱۵ تا ۶۰ دقیقه پس از تزریق، تصویربرداری با دستگاه گاما کمرا (Gamma Camera) انجام میشود.
- این دستگاه بدون تماس مستقیم با بدن، تصاویری از جذب ماده در بافتهای قلب ثبت میکند.
3. فاز استرس (استرس فیزیکی یا دارویی)
در این مرحله، قلب در وضعیت “فعالیت” بررسی میشود:
- اگر بیمار توانایی راه رفتن روی تردمیل را دارد، تست ورزش با افزایش تدریجی سرعت و شیب تردمیل انجام میشود.
- اگر بیمار قادر به ورزش نباشد، از داروهایی مانند آدنوزین، دوبوتامین یا دیپیریدامول استفاده میشود تا استرس مصنوعی در قلب ایجاد شود.
- در حین یا بلافاصله پس از رسیدن به حداکثر ضربان مورد نظر، ماده رادیواکتیو مجدداً تزریق میشود.
- سپس بیمار مجدد وارد دستگاه گاما کمرا میشود و تصویربرداری انجام میگیرد.
4. مقایسه و تفسیر تصاویر
پزشک متخصص پزشکی هستهای تصاویر بهدستآمده در دو وضعیت استراحت و استرس را با هم مقایسه میکند. اگر ناحیهای از قلب در زمان استرس ماده رادیواکتیو را کمتر جذب کند (و در زمان استراحت طبیعی باشد)، نشانه ایسکمی (کاهش خونرسانی) است. اگر در هر دو حالت کاهش دیده شود، ممکن است نشانه نکروز (مرگ بافت قلب) باشد.
When you come for your scan, please bring a list of all the medicines that you are taking. Please include any inhalers,
sprays and over-the-counter non-prescription medicines. If you cannot bring a list, please bring all the medicines that you are taking in their original packaging.هنگام مراجعه برای اسکن، لطفاً لیستی از تمام داروهایی که مصرف میکنید را همراه داشته باشید. لطفاً هرگونه اسپری استنشاقی، اسپری و داروهای بدون نسخه را نیز ذکر کنید. اگر نمیتوانید لیست را بیاورید، لطفاً تمام داروهایی را که مصرف میکنید در بستهبندی اصلی خود بیاورید.
به نقل از سایت rbht.nhs.uk
موارد کاربرد اسکن پرفیوژن قلب

اسکن پرفیوژن قلب یک روش تشخیصی مهم در پزشکی هستهای است که در بسیاری از زمینههای ارزیابی قلب کاربرد دارد. مهمترین موارد استفاده از این اسکن عبارتاند از:
1. تشخیص بیماریهای عروق کرونر
- شناسایی تنگی یا انسداد رگهای قلب
- بررسی علت درد قفسه سینه (آنژین صدری)
- تشخیص کمخونی عضله قلب (ایسکمی)
2. بررسی شدت و وسعت آسیب عضله قلب
- مشخص کردن نواحی از قلب با خونرسانی ناکافی
- افتراق بین ایسکمی (قابل برگشت) و نکروز (آسیب دائمی)
3. ارزیابی عملکرد قلب پس از سکته قلبی
- بررسی عملکرد بطن چپ
- تعیین میزان بافت آسیبدیده و زنده بودن آن
4. ارزیابی اثربخشی درمانها
- بررسی نتیجه درمانهایی مانند آنژیوپلاستی، بایپس قلب، یا درمان دارویی
- کمک به تصمیمگیری برای ادامه یا تغییر روش درمان
5. برنامهریزی جراحی قلب
- تعیین میزان زنده بودن عضله قلب قبل از جراحی
- ارزیابی ریسک جراحی در بیماران با بیماریهای مزمن قلبی
6. پیشبینی خطر و تعیین پیشآگهی
- ارزیابی خطر سکته قلبی در آینده
- تعیین شدت بیماری برای تصمیمگیری درمانی دقیقتر
مزایا و معایب اسکن پرفیوژن قلب
- غیرتهاجمی بودن
- برخلاف آنژیوگرافی، نیازی به ورود مستقیم به عروق کرونر ندارد.
- ارزیابی دقیق خونرسانی قلب
- میتواند نواحی دچار کمخونی (ایسکمی) یا آسیب دائمی (نکروز) را بهخوبی تشخیص دهد.
- قابلیت بررسی در دو حالت استراحت و استرس
- امکان مقایسه عملکرد قلب در حالت عادی و هنگام فعالیت فراهم است.
- کمک به تصمیمگیری درمانی
- اطلاعات دقیق آن به پزشک کمک میکند برای آنژیوپلاستی، بایپس، یا درمان دارویی تصمیمگیری کند.
- ارزیابی زنده بودن بافت قلبی (Viability)
- تشخیص اینکه آیا بافت آسیبدیده هنوز زنده است و ارزش درمان دارد یا نه.
- بررسی عملکرد بطن چپ
- امکان اندازهگیری کسر جهشی (EF) و حرکات دیواره قلب فراهم است.
- پیشبینی خطر سکته قلبی یا مرگ ناگهانی
- برای تعیین پیشآگهی بیماری قلبی مفید است.
معایب اسکن پرفیوژن قلب
- قرار گرفتن در معرض اشعه
- بیمار در معرض مقدار کمی از پرتوهای رادیواکتیو قرار میگیرد، هرچند کمخطر است.
- محدودیت برای برخی بیماران
- در زنان باردار، مادران شیرده یا بیماران با نارسایی کلیوی باید با احتیاط انجام شود.
- زمانبر بودن
- انجام کامل اسکن ممکن است چند ساعت طول بکشد (به دلیل دو مرحلهای بودن: استراحت و استرس).
- هزینه نسبتاً بالا
- نسبت به تستهای سادهتر مانند نوار قلب یا تست ورزش، پرهزینهتر است.
- احتمال مثبت یا منفی کاذب
- در برخی موارد ممکن است نتایج دقیق نباشد و نیاز به تایید با روشهای دیگر داشته باشد.
- نیاز به تجهیزات تخصصی و پرسنل ماهر
- فقط در مراکز مجهز به پزشکی هستهای قابل انجام است.
انواع اسکن پرفیوژن قلب
| نوع پرفیوژن قلب | ماده رادیواکتیو مورد استفاده | نوع استرس | ویژگیها و کاربردها |
|---|---|---|---|
| پرفیوژن با تکنسیوم-۹۹m (Tc-99m) | تکنسیوم-۹۹m (Sestamibi یا Tetrofosmin) | ورزش یا دارویی | کیفیت تصویر بالا، زمان تصویربرداری کوتاه، دوز پرتوی کمتر نسبت به تالیم |
| پرفیوژن با تالیم-۲۰۱ (Tl-201) | تالیم-۲۰۱ | ورزش یا دارویی | حساسیت بالا برای تشخیص ایسکمی، مناسب برای ارزیابی زنده بودن عضله قلب (Viability) |
| پرفیوژن تکفازی | تکنسیوم یا تالیم | فقط در یک حالت (معمولاً استرس) | در برخی موارد خاص برای بررسی اولیه یا سریع مورد استفاده قرار میگیرد |
| پرفیوژن دو فازی (Rest/Stress) | تکنسیوم یا تالیم | هم استراحت و هم استرس | رایجترین روش؛ مقایسه دقیق بین شرایط استراحت و فعالیت |
| پرفیوژن دارویی | تکنسیوم یا تالیم | دارو (آدنوزین، دوبوتامین…) | مناسب بیماران ناتوان در انجام ورزش؛ دارو شبیهساز استرس قلبی است |
| پرفیوژن با PET | روبیدیوم-۸۲ یا آمونیاک-۱۳ | استرس دارویی یا ورزشی | دقت بسیار بالا، ارزیابی متابولیسم و جریان خون؛ محدود به مراکز پیشرفته |
کاربردهای اسکن پرفیوژن قلب

1. تشخیص بیماری عروق کرونر (CAD)
- شناسایی تنگی یا انسداد در رگهای کرونر قلب
- بررسی علل درد قفسه سینه (آنژین) و تنگی نفس مشکوک به منشأ قلبی
- افتراق درد قلبی از دردهای غیرقلبی
2. ارزیابی شدت و وسعت ایسکمی میوکارد
- تعیین نواحی از عضله قلب که در هنگام فعالیت دچار کاهش خونرسانی میشوند
- افتراق بین ایسکمی قابل برگشت و نکروز غیرقابل برگشت
3. بررسی زنده بودن عضله قلب (Viability)
- ارزیابی اینکه آیا ناحیه آسیبدیده از قلب هنوز زنده است و میتواند از درمان سود ببرد
- کمک به تصمیمگیری درباره جراحی بایپس یا آنژیوپلاستی در بیماران با انفارکتوس قدیمی
4. ارزیابی نتیجه درمان
- بررسی موفقیت درمانهای قلبی مانند:
- آنژیوپلاستی (PCI)
- جراحی بایپس (CABG)
- درمان دارویی ضد آنژین
5. تعیین عملکرد قلب
- اندازهگیری کسر جهشی بطن چپ (EF)
- بررسی حرکات دیوارههای قلب و ناهنجاریهای حرکتی
6. پیشبینی خطر و تعیین پیشآگهی
- برآورد احتمال سکته قلبی یا مرگ ناگهانی در آینده
- طبقهبندی ریسک بیماران برای تصمیمگیری درمانی
7. کمک در برنامهریزی برای جراحی یا مداخلات قلبی
- بررسی آمادگی قلب برای جراحیهای غیرقلبی (در بیماران پرخطر)
- ارزیابی نیاز به مداخلات تهاجمی
تست ورزش در اسکن پرفیوژن قلب
تست ورزش یکی از مراحل کلیدی در انجام اسکن پرفیوژن قلب است. در این روش، قلب بیمار بهطور کنترلشده تحت فشار یا فعالیت قرار میگیرد تا میزان خونرسانی به عضله قلب در حالت استرس (فعالیت) ارزیابی شود و با حالت استراحت مقایسه گردد.
هدف از تست ورزش
- شبیهسازی فعالیت بدنی برای بررسی پاسخ قلب
- شناسایی نواحی از قلب که در زمان افزایش نیاز، خون کافی دریافت نمیکنند
- کمک به تشخیص بیماریهای عروق کرونر
مراحل انجام تست ورزش در اسکن پرفیوژن قلب
- آمادهسازی بیمار
- نصب الکترودهای نوار قلب (ECG)
- گرفتن فشار خون پایه
- کنترل علائم حیاتی
- شروع تست روی تردمیل یا دوچرخه ثابت
- بیمار شروع به راه رفتن یا پدال زدن میکند.
- سرعت و شیب تردمیل بهتدریج افزایش مییابد (پروتکل بروس یا مشابه).
- در طی تست، نوار قلب و فشار خون بهطور مداوم بررسی میشود.
- تزریق ماده رادیواکتیو
- زمانی که ضربان قلب به حد مناسب رسید (معمولاً ۸۵٪ حداکثر ضربان پیشبینیشده)، ماده رادیواکتیو (مثل Tc-99m یا Tl-201) از طریق ورید تزریق میشود.
- ادامه فعالیت چند دقیقهای پس از تزریق
- برای توزیع بهتر ماده در خون و عضله قلب.
- استراحت بیمار و آمادهسازی برای تصویربرداری
- پس از مدتی، بیمار وارد دستگاه گاما کمرا میشود تا تصاویر مرحله استرس گرفته شود.
نکات مهم
- اگر بیمار قادر به انجام فعالیت بدنی نباشد، از داروهایی مانند آدنوزین، دیپیریدامول یا دوبوتامین استفاده میشود که استرس شبیهسازیشده در قلب ایجاد میکنند.
- انجام تست زیر نظر پزشک و تکنسین پزشکی هستهای انجام میشود.
- بیمار باید ناشتا باشد و از مصرف کافئین ۲۴ ساعت قبل خودداری کند.
موارد منع نسبی تست ورزش
- آریتمیهای شدید قلبی
- انسداد شدید آئورت
- سکته قلبی اخیر (در هفتههای اول)
- مشکلات ارتوپدی یا ناتوانی حرکتی شدید
آیا اسکن پرفیوژن قلب دردناک است؟

خیر، اسکن پرفیوژن قلب (Perfusion Scan) معمولاً دردناک نیست. این نوع اسکن یک روش تصویربرداری پزشکی است که برای بررسی جریان خون به بافتهای مختلف بدن – مثل مغز، قلب یا ریه – انجام میشود. نوع رایج آن شامل تزریق یک ماده رادیواکتیو ضعیف به داخل رگ است.
مواردی که ممکن است تجربه کنید:
- سوزش یا درد خفیف هنگام تزریق ماده رادیواکتیو (مشابه آزمایش خون)
- احساس سردی یا گرمی موقتی در محل تزریق
- در برخی موارد اگر اسکن با داروهای استرسزا (مثل در اسکن قلب) انجام شود، ممکن است عوارض خفیفی مثل تپش قلب، سرگیجه یا تهوع ایجاد شود.
نکته مهم:
- اسکن کاملاً غیر تهاجمی است (غیر از تزریق)
- درد قابل توجهی ایجاد نمیکند
- انجام آن معمولاً بیخطر و سریع است
آماده شدن برای اسکن پرفیوژن قلب
برای آماده شدن جهت اسکن پرفیوژن قلب (چه اسکن قلب، مغز یا ریه باشد)، بسته به نوع اسکن و ناحیه مورد بررسی، ممکن است توصیههای خاصی وجود داشته باشد. در ادامه، نکات کلی و رایج برای آمادهسازی این اسکن آورده شده است:
آمادهسازی عمومی برای اسکن پرفیوژن قلب
1. ناشتا بودن (در صورت نیاز)
- برخی اسکنها (مثلاً اسکن پرفیوژن قلب) نیاز به ناشتا بودن ۴ تا ۶ ساعت قبل از انجام دارند.
- اگر پزشک دارویی برای استرسزایی تجویز کرده (مثل دوبوتامین یا آدنوزین)، ناشتایی ممکن است الزامی باشد.
2. قطع مصرف برخی داروها
- برخی داروها مانند داروهای قلبی، بتابلوکرها، داروهای ضد آسم یا کافئیندار ممکن است بر نتیجه اسکن تأثیر بگذارند.
- پزشک ممکن است بخواهد چند روز قبل از اسکن، مصرف این داروها موقتاً قطع شود.
3. پرهیز از کافئین
- مصرف قهوه، چای، نوشابه یا شکلات حاوی کافئین ۲۴ ساعت قبل از اسکن پرفیوژن قلبی ممنوع است. کافئین میتواند نتیجه اسکن را تغییر دهد.
4. پوشیدن لباس راحت
- لباس راحت و بدون فلز بپوشید؛ گاهی از شما خواسته میشود لباس مخصوص بپوشید.
- اگر جواهرات یا وسایل فلزی دارید، آنها را در خانه بگذارید.
5. اطلاع دادن درباره شرایط خاص
به تکنسین یا پزشک اطلاع دهید اگر:
- باردار هستید یا احتمال بارداری وجود دارد
- به مواد رادیواکتیو یا داروهای خاص حساسیت دارید
- سابقه بیماری قلبی، آسم، دیابت یا مشکلات کلیوی دارید
در روز انجام اسکن پرفیوژن قلب چه میشود؟
- معمولاً ابتدا ماده رادیواکتیو تزریق میشود
- مدتی باید صبر کنید تا ماده در بدن پخش شود (۱۵ تا ۶۰ دقیقه)
- سپس تصویربرداری انجام میشود (معمولاً در دستگاه گاماکمرا یا مشابه آن)
- در برخی موارد، اسکن در دو مرحله استراحت و استرس انجام میشود
هزینه اسکن پرفیوژن قلب در کلینیک ویستان
هزینه اسکن پرفیوژن قلب در کلینیک ویستان ۳ میلیون تومان است.
با این حال، برای بیماران دارای بیمه تکمیلی، انجام این اسکن کاملاً رایگان خواهد بود؛ چرا که کلینیک ویستان با کلیه بیمههای تکمیلی قرارداد همکاری دارد.
این خدمات با استفاده از جدیدترین دستگاههای پیشرفته تصویربرداری و تحت نظر پزشکان متخصص و باتجربه انجام میشود تا دقت و ایمنی حداکثری برای بیماران فراهم گردد.
آمادگی قبل از انجام اسکن پرفیوژن قلب
آمادگی قبل از انجام اسکن پرفیوژن قلب به نوع اسکن قلب، بستگی دارد، اما اصول کلی زیر در بیشتر موارد صدق میکند:
آمادگیهای عمومی قبل از اسکن پرفیوژن
1. ناشتا بودن (در اسکن قلب)
- معمولاً باید ۴ تا ۶ ساعت قبل از اسکن ناشتا باشید.
- نوشیدن آب ساده مشکلی ندارد مگر خلاف آن گفته شود.
2. پرهیز از کافئین
- ۲۴ ساعت قبل از اسکن از مصرف قهوه، چای، نوشابه، شکلات و سایر مواد کافئیندار خودداری کنید.
- حتی نوشیدنیهای بدون کافئین هم ممنوع هستند، چون ممکن است حاوی مقدار کمی کافئین باشند.
3. داروها
- برخی داروها مثل داروهای قلبی، داروهای تنفسی یا دیابتی ممکن است نیاز به قطع موقت داشته باشند.
- حتماً با پزشک خود درباره داروهایی که مصرف میکنید مشورت کنید.
4. پوشش و همراهی
- لباس راحت و بدون فلز بپوشید.
- جواهرات و اشیاء فلزی همراه نداشته باشید.
- در صورت نیاز، یک همراه برای بعد از انجام اسکن داشته باشید (بهویژه اگر داروی آرامبخش دریافت میکنید).
5. اطلاع از شرایط خاص
حتماً تکنسین یا پزشک را مطلع کنید اگر:
- باردار هستید یا احتمال بارداری وجود دارد
- سابقه حساسیت دارویی دارید
- مشکلات قلبی، ریوی، کلیوی یا دیابت دارید
در طول انجام اسکن چه میشود؟
- ماده رادیواکتیو از طریق رگ تزریق میشود (احساس درد خفیف مانند آزمایش خون)
- مدتی برای پخش ماده در بدن منتظر میمانید
- سپس تصویربرداری آغاز میشود (با دستگاه گاماکمرا یا مشابه آن)
قبل از اسکن پرفیوژن قلب چه داروهای نباید مصرف شود

قبل از اسکن پرفیوژن قلب (یا اسکن قلب با ماده رادیواکتیو مثل MIBI)، برخی داروها میتوانند در نتیجه تست اختلال ایجاد کنند، بهویژه اگر اسکن همراه با استرس دارویی انجام شود. بنابراین باید طبق دستور پزشک، برخی داروها قبل از اسکن قطع شوند.
داروهایی که معمولاً باید قبل از اسکن قطع شوند:
1. داروهای حاوی کافئین یا تحریککننده قلب
- قرصهای حاوی کافئین (مانند بعضی مسکنها یا مکملها)
- آمینوفیلین، تئوفیلین (داروهای آسم و COPD)
2. بتابلوکرها (Beta-Blockers)
این داروها ضربان قلب را کند میکنند و ممکن است مانع پاسخ طبیعی قلب به استرس شوند:
- آتنولول (Tenormin)
- متوپرولول (Lopressor, Betaloc, Metoral)
- پروپرانولول (Inderal)
- کارودیلول (Carvedilol / Dilatrend)
زمان قطع: معمولاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از اسکن با نظر پزشک
3. نیتراتها
داروهایی که برای باز کردن عروق قلب استفاده میشوند، مانند:
- نیتروگلیسیرین (زیرزبانی یا پماد)
- ایزوسورباید (Isordil, Mononitrate)
باید با پزشک بررسی شود که موقتاً قطع شوند یا ادامه یابند.
داروهایی که باید طبق نظر پزشک تنظیم شوند:
1. داروهای ضد دیابت (خوراکی یا انسولین)
- بهویژه اگر اسکن با ناشتایی همراه است، پزشک باید دوز داروهای دیابت را تنظیم کند.
2. داروهای فشار خون
- بعضی از آنها ممکن است نیاز به تنظیم یا قطع موقت داشته باشند.
فواید و عوارض احتمالی اسکن قلب
اسکن قلب یکی از روشهای پیشرفته تصویربرداری است که برای بررسی ساختار، عملکرد و گردش خون در قلب به کار میرود. بسته به نوع اسکن، اطلاعات دقیق و مهمی درباره سلامت قلب ارائه میشود. در ادامه، فواید و عوارض احتمالی اسکن قلب را بررسی میکنیم:
فواید اسکن قلب
- تشخیص بیماریهای قلبی عروقی
- مانند گرفتگی عروق کرونر، نارسایی قلبی، بیماریهای مادرزادی قلب، و التهاب عضله یا پرده قلب.
- بررسی جریان خون در قلب و عروق
- مخصوصاً در اسکنهایی مانند اسکن پرفیوژن قلب (SPECT یا PET)، برای ارزیابی میزان خونرسانی به ماهیچه قلب.
- ارزیابی عملکرد بطنهای قلب
- بررسی پمپاژ و انقباض قلب برای تشخیص نارسایی قلبی یا آسیب بعد از سکته قلبی.
- کمک به برنامهریزی درمان یا جراحی قلب
- مثل آنژیوپلاستی، بایپس قلب یا تعویض دریچه.
- پایش نتیجه درمان
- بررسی بهبود یا پیشرفت بیماری قلبی پس از درمان دارویی یا مداخلهای.
عوارض احتمالی اسکن قلب (بسته به نوع اسکن):
1. اسکن با ماده رادیواکتیو (مثل SPECT یا PET قلب)
- عوارض احتمالی:
- دریافت دوز پایین مواد رادیواکتیو (معمولاً بیخطر است اما برای زنان باردار توصیه نمیشود)
- احتمال بسیار نادر واکنش آلرژیک
- گاهی احساس تهوع یا سرگیجه کوتاهمدت
2. سیتی آنژیوگرافی قلب (CT Angiography)
- عوارض احتمالی:
- قرارگیری در معرض اشعه X
- حساسیت به ماده حاجب (یُدی): مانند خارش، کهیر یا در موارد نادر واکنش شدید آلرژیک
- در بیماران با مشکل کلیوی، ماده حاجب ممکن است کلیه را تحت تأثیر قرار دهد
3. MRI قلب (Cardiac MRI)
- عوارض احتمالی:
- برای افراد دارای فلز در بدن (پیسمیکر، ایمپلنت و…) ممکن است خطرناک باشد
- ماده حاجب گادولینیوم در موارد نادر میتواند موجب واکنش آلرژیک یا آسیب کلیوی شود
- احساس اضطراب در فضای بسته دستگاه MRI
4. اکوکاردیوگرافی استرسی یا داوبوتامین
- عوارض احتمالی:
- در برخی موارد ممکن است داروی استرسی باعث تپش قلب، سرگیجه یا درد قفسه سینه شود



