آخرین بهروزرسانی در 2026-06-05 توسط گروه پزشکی ایمان
آندوسکوپی روشی است که پزشک با استفاده از یک لوله باریک و دوربیندار، داخل مری، معده و ابتدای روده را بررسی میکند. برای اینکه این بررسی بهدرستی انجام شود و نتیجه دقیقی داشته باشد، لازم است قبل از آندوسکوپی چند نکته ساده اما مهم را رعایت کنید.
رعایت آمادگی قبل از آندوسکوپی میتواند این فرآیند را سادهتر و بدون مشکل انجام دهد. در کلینیک ایمان، آندوسکوپی توسط فوق تخصص گوارش و متخصص بیهوشی با دقت بالا و رعایت کامل اصول ایمنی انجام میشود. پیش از انجام آندوسکوپی، حتماً مراحل مراقبتهای قبل از آندوسکوپی را بهدقت دنبال کنید تا تجربهای بدون دردسر داشته باشید.
در ادامه، مراحل آمادگی برای آندوسکوپی را به زبان ساده بیان کرده ایم.
چند ساعت قبل از آندوسکوپی ناشتا باشیم؟
بهطور استاندارد، برای انجام آندوسکوپی باید حدود ۶ تا ۸ ساعت قبل از انجام عمل کاملاً ناشتا باشید. علت این توصیه آن است که معده باید کاملاً خالی باشد تا پزشک بتواند مخاط معده، مری و اثنیعشر را بهطور دقیق مشاهده کند. وجود هرگونه غذا یا مایع غلیظ در معده میتواند دید پزشک را محدود کرده و دقت بررسی را کاهش دهد. علاوه بر این، در آندوسکوپی معمولاً از داروهای آرامبخش استفاده میشود و اگر معده هنوز محتویات داشته باشد، احتمال برگشت مواد غذایی و ورود آنها به راه هوایی (آسپیراسیون) افزایش پیدا میکند که یک عارضه جدی محسوب میشود.
برای نوشیدنیها نیز محدودیت وجود دارد: معمولاً مایعات شفاف مانند آب یا چای کمرنگ را میتوان تا ۲ تا ۴ ساعت قبل مصرف کرد؛ اما پس از زمان اعلامشده توسط مرکز درمانی، هیچ نوشیدنی—even آب—نباید مصرف شود. غذاهای چرب، سنگین و دیرهضم نیز بهتر است از ساعتهای قبلتر (۱۰ تا ۱۲ ساعت پیش) حذف شوند، چون دیرتر از معده تخلیه میشوند. در بیماران خاص مانند افراد دیابتی یا کسانی که داروهای رقیقکننده خون مصرف میکنند ممکن است پزشک زمان ناشتایی یا شرایط آمادهسازی را کمی متفاوت تنظیم کند.
در مجموع، رعایت ناشتایی ۶ تا ۸ ساعت برای غذا و ۲ تا ۴ ساعت برای مایعات شفاف، بهترین حالت برای افزایش ایمنی و کیفیت آندوسکوپی است.
قبل از آندوسکوپی چه چیزهایی نخوریم و ننوشیم؟
آمادگی مناسب پیش از آندوسکوپی نقش مهمی در دقت تشخیص و ایمنی فرایند دارد. برای انجام این بررسی لازم است معده بهطور کامل خالی باشد تا پزشک بتواند بدون مانع، مخاط معده و بخشهای فوقانی دستگاه گوارش را مشاهده کند. مصرف برخی غذاها و نوشیدنیها میتواند روند آندوسکوپی را دشوار کرده و خطر بروز عوارضی مانند تهوع یا آسپیراسیون را افزایش دهد.
به همین دلیل، رعایت محدودیتهای غذایی چند ساعت پیش از انجام آندوسکوپی ضروری است. آگاهی از این موارد باعث میشود بیمار با آرامش و آمادگی بیشتری در کلینیک حضور یابد. رعایت این نکات در نهایت به افزایش کیفیت و ایمنی بررسی کمک میکند.
مواردی که نباید قبل از آندوسکوپی مصرف شوند:
• هرگونه غذای جامد از چند ساعت قبل از ناشتایی
• نوشیدنیهای حاوی شیر (شیر، نسکافه، قهوه با شیر)
• آبمیوههای غلیظ یا پالپدار
• نوشیدنیهای الکلی
• غذاهای چرب، سرخکرده یا دیرهضم
• نوشیدنیهای خیلی رنگی یا غلیظ
• اسموتیها و معجونها
• هرگونه خوردنی یا نوشیدنی پس از شروع ناشتایی تعیینشده توسط پزشک

خلاصه نکات اصلی آمادگی برای آندوسکوپی
| مورد | توضیحات |
|---|---|
| اطلاعرسانی داروها و آلرژیها | در مورد داروهای مصرفی (حتی مسکنها و مکملها) و هر نوع آلرژی با پزشک صحبت کنید. داروهای رقیقکننده خون مانند آسپرین و وارفارین باید با مشورت پزشک 5 روز قبل قطع شوند.نیازی به قطع داروهای فشار خون و دیابت نیست، فقط باید ۴ ساعت قبل از عمل مصرف آنها را متوقف کنید. |
| داشتن همراه | بهتر است یکی از اعضای خانواده یا دوستان شما را پس از آندوسکوپی به خانه برساند، زیرا ممکن است دچار خوابآلودگی باشید.ضمنا تاکید میشود که فقط یک همراه در کنار خود داشته باشید و به هیچ عنوان کودک به همراه خود داخل کلینیک نیاورید با سپاس از شما. |
| ناشتا بودن قبل از آندوسکوپی | از ۸ ساعت قبل، غذای جامد نخورید و از ۴ ساعت قبل از نوشیدن مایعات پرهیز کنید. این کار به دلیل خالی بودن معده حین آندوسکوپی است. |
| رعایت برنامه غذایی کلینیک ایمان | روز آندوسکوپی، تا ساعت 11 ظهر یک صبحانه سبک بخورید. سپس میتوانید مایعات شفاف بدون تفاله مصرف کنید. از ۴-۵ ساعت قبل ناشتا باشید. |
| بیماریهای خاص (دیابت، فشار خون، قلبی) | اگر بیماری خاصی دارید، دستورالعملهای پزشک در مورد داروها را رعایت کنید و خودسرانه داروها را تغییر ندهید. |
این جدول به شما کمک میکند تا آمادگی لازم را برای آندوسکوپی Preparation before endoscopy داشته باشید و تجربهای آرام و بدون استرس داشته باشید.
پیشنهاد کلینیک ایمان:آمادهسازی برای کولونوسکوپی با پودر نوناپیک
آمادگی قبل از اندوسکوپی بای پس و اسلیو معده
فقط یک صبحانه سبک تا 10:30صبح میل شود .مراجعینی که اسلیو دارند نباید اکیدا نهار سنگین مصرف کنند.لطفا به مطالب خوب دقت کنید و سعی به صحیح انجام دادن انها کنید به غیر این صورت علاوه بر اینکه خطرناک است و احتمال بازگشت غذا به ریه است جراح هم اندوسکوپی بیمار را نمیپذیرد.

آمادگی قبل از آندوسکوپی
اگر هرگونه دارویی مصرف میکنید، حتی اگر مسکن یا مکمل غذایی ساده باشد، حتماً با پزشک خود در میان بگذارید. برخی داروها ممکن است باعث افزایش خطر خونریزی حین آندوسکوپی شوند. مثلاً داروهای رقیقکننده خون مانند آسپرین، وارفارین، یا کلوپیدوگرل. اگر از این داروها استفاده میکنید، پزشک به شما توصیه خواهد کرد که 5 روز قبل از آندوسکوپی آنها را قطع کنید. این کار بهدلیل پیشگیری از هرگونه خونریزی در طول فرآیند است.نیازی به قطع داروهای فشار خون و دیابت نیست، فقط باید ۴ ساعت قبل از عمل مصرف آنها را متوقف کنید.
در روز آندوسکوپی یک همراه با شما باشد
پس از آندوسکوپی ممکن است کمی احساس خوابآلودگی و خستگی داشته باشید، بنابراین توصیه میشود یکی از اعضای خانواده یا دوستان عزیزتان را همراه خود داشته باشید تا شما را به خانه برساند و در صورت نیاز، در کنار شما باشد.ضمنا تاکید میشود که فقط یک همراه در کنار خود داشته باشید و به هیچ عنوان کودک به همراه خود داخل کلینیک نیاورید با سپاس از شما.
روزه گرفتن قبل از آندوسکوپی
روزه گرفتن یا همان ناشتایی قبل از آندوسکوپی به این معناست که معده باید در زمان انجام بررسی کاملاً خالی باشد. این کار هم برای ایمنی بیمار ضروری است و هم برای افزایش دقت مشاهدهٔ دستگاه گوارش. معمولاً توصیه میشود بیمار ۶ تا ۸ ساعت پیش از آندوسکوپی هیچ غذای جامدی مصرف نکند. علت این است که غذاهای جامد زمان بیشتری برای هضم و تخلیه نیاز دارند و اگر هنگام آندوسکوپی هنوز در معده باقی مانده باشند، دید پزشک را محدود میکنند و انجام بررسی را دشوار یا حتی غیرممکن میسازند.
در مورد مایعات، شرایط کمی متفاوت است. مایعات شفاف مانند آب، چای کمرنگ و آبسیب صاف معمولاً تا ۲ تا ۴ ساعت قبل از آندوسکوپی مجاز هستند. اما این زمان باید دقیقاً طبق دستور کلینیک و پزشک رعایت شود و پس از شروع ناشتایی نهایی، حتی نوشیدن آب هم ممنوع میشود. اگر معده حین بیهوشی یا آرامبخشی حاوی مایع باشد، احتمال برگشت آن به راه هوایی و ایجاد عارضهٔ خطرناک «آسپیراسیون» وجود دارد؛ برای همین این محدودیت بسیار جدی گرفته میشود.
نکته مهم دیگر این است که غذاهای چرب، سرخکرده یا سنگین بهتر است از شب قبل مصرف نشوند، چون دیرتر هضم میشوند. در بیماران دیابتی، افراد مسن، یا کسانی که داروهای مخصوص مصرف میکنند، پزشک ممکن است برنامه ناشتایی را متناسب با وضعیت فرد تغییر دهد. در مجموع، روزه گرفتن قبل از آندوسکوپی یک اقدام استاندارد و ضروری است که هم ایمنی بیمار را تضمین میکند و هم باعث میشود نتیجهٔ معاینه دقیقتر و قابل اعتمادتر باشد.
نکات برای بیماران خاص
اگر شما از بیماریهایی مثل دیابت، فشار خون بالا یا بیماری قلبی دارید، پزشک احتمالاً دستورالعملهای خاصی درباره داروهای شما خواهد داد. به هیچ عنوان خودسرانه مصرف داروهای خود را تغییر ندهید. پزشک به دقت شرایط شما را بررسی خواهد کرد و راهنماییهای لازم را ارائه میدهد تا در روز آندوسکوپی بدون مشکل و در کمال اطمینان آماده باشید.
پیشنهاد کلینیک ایمان:مراقبت های قبل از کلونوسکوپی با پودر پیدرولاکس
رعایت نکات بهداشتی و امنیتی
در کلینیک ایمان، تمامی مراحل آندوسکوپی با رعایت بالاترین سطح استانداردها انجام میشود و فوق تخصصهای گوارش و بیهوشی از نزدیک روند انجام کار را کنترل میکنند. با رعایت این نکات و همکاری با تیم درمانی، شما میتوانید این تجربه را بدون استرس و نگرانی پشت سر بگذارید.
این فرآیند ممکن است کمی اضطرابآور باشد، اما به یاد داشته باشید که همه در کنار شما هستند و هدف این است که شما با خیال راحت سلامتی خود را حفظ کنید. پس با اطمینان خاطر مراحلآمادگی قبل از آندوسکوپی را طی کنید و اگر سوالی دارید، حتماً از پزشکان و تیم کلینیک ایمان بپرسید.
پیشنهاد کلینیک ایمان:طرز تهیه سوپ صاف شده برای کولونوسکوپی
جمع بندی
برای انجام دقیق و ایمن آندوسکوپی، رعایت دستورالعملهای آمادگی قبل از انجام آن ضروری است. بیماران باید معمولاً حداقل ۶ تا ۸ ساعت قبل از آندوسکوپی از خوردن و آشامیدن خودداری کنند تا معده کاملاً خالی باشد. در صورت مصرف داروهای خاص مانند داروهای رقیقکننده خون، داروهای قلبی یا دیابت، لازم است قبل از آندوسکوپی با پزشک مشورت شود.
همچنین توصیه میشود بیمار مدارک پزشکی و نتایج آزمایشهای قبلی را همراه داشته باشد و در صورت انجام آندوسکوپی با آرامبخش، بهتر است یک همراه نیز در روز مراجعه حضور داشته باشد. رعایت این نکات باعث افزایش دقت بررسی و کاهش عوارض احتمالی خواهد شد.
| نام مرکز | آدرس | شماره تماس |
|---|---|---|
| دکتر گوارش در مرزداران | اشرفی اصفهانی – بر بلوار مرزداران، بین اتوبان اشرفی اصفهانی و یادگار امام | 02191090158 |
| متخصص گوارش سعادت آباد | سعادت آباد، خیابان سرو | 02191092878 |
| مرکز کولونوسکوپی و آندوسکوپی در صادقیه | اتوبان اشرفی اصفهانی،فلکه دوم صادقیه | 02191092872 |
| مرکز کولونوسکوپی و آندوسکوپی در جردن | جردن، خیابان تندیس | 02191092338 |
| مرکز کولونوسکوپی و آندوسکوپی ستارخان | ستارخان، نبش تهران ویلا و حبیب الله | 02191092872 |
| کلینیک گوارش در کرج | خیابان قزوین (شهید بهشتی) و میدان هفت تیر | 02691090373 |
| بهترین دکتر گوارش در شهریار و اندیشه | شهریار، شهرک صدف | 02691090373 |
اطلاعات ارائه شده در این صفحه، صرفا جنبه آموزشی و آگاهی بخشی دارد و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شود. وضعیت سلامتی هر فرد منحصر به فرد است؛ بنابراین جهت هرگونه تشخیص، شروع یا تغییر روند درمان، مراجعه به پزشک معالج یا مراکز درمانی الزامی است.




بازتاب: نحوه انجام کولونوسکوپی - رژیم غذایی قبل و بعد از کولونوسکوپی