عوارض تزریق اپیدورال کمری (ESI) و 5 مراقبت پس از تزریق آن

آخرین به‌روزرسانی در 2026-04-26 توسط دکتر شهربانو کاظمی متخصص طب فیزیکی ستون فقرات نظام پزشکی 104126

پزشکان متخصص از تزریق استروئید اپیدورال کمری (ESIs) به عنوان یک گزینه تسکین درد برای علل خاصی از کمردرد مزمن استفاده می کنند. آنها یک داروی ضد التهابی را به فضای اپیدورال اطراف اعصاب نخاعی شما تزریق می کنند. ESI های کمری در تسکین درد ناشی از فتق دیسک و تنگی نخاع موثرترین هستند. در این مقاله قصد داریم در مورد عوارض تزریق اپیدورال در کمر و مراقبت های پس از آن صحبت کنیم.

برای اطلاعات بیشتر تماس بگیرید.  02191090775 و  02191090158

عوارض تزریق اپیدورال کمری

از تزریق اپیدورال کمری، معمولاً برای تسکین درد در زمان زایمان یا درمان درد مزمن نیز استفاده می‌شود. این روش ممکن است عوارضی داشته باشد. هرچند که بسیاری از افراد این روش را به‌خوبی تحمل می‌کنند، اما در برخی موارد، عوارض جانبی ممکن است رخ دهد. در زیر به برخی از عوارض شایع و نادر این روش اشاره می‌شود:

عوارض شایع

1-درد در محل تزریق: ممکن است بعد از تزریق، در ناحیه‌ای که سوزن وارد شده است، احساس درد یا ناراحتی کنید.2-سردرد : برخی افراد ممکن است دچار سردرد شدید شوند که به دلیل نشت مایع مغزی-نخاعی از ناحیه تزریق است.3-حالت تهوع و استفراغ: برخی افراد ممکن است بعد از تزریق احساس تهوع کنند.

عوارض نادر

1-عفونت: احتمال بروز عفونت در محل تزریق وجود دارد، هرچند این مورد بسیار نادر است.

2-آسیب به اعصاب: در موارد نادر، سوزن ممکن است به عصب‌ها آسیب برساند و منجر به مشکلات حرکتی یا حس در ناحیه تحتانی بدن شود.

3-تجمع مایع (هماتوم): ممکن است خون در ناحیه تزریق جمع شود و به ایجاد فشار بر روی عصب‌ها منجر شود.

4-آلرژی به داروها: برخی افراد ممکن است به داروهای مورد استفاده در تزریق اپیدورال حساسیت داشته باشند.

5-تخلیه نامناسب مایع مغزی-نخاعی: در موارد بسیار نادر، ممکن است مایع مغزی-نخاعی به‌طور نادرست تخلیه شود و منجر به عوارضی مانند کاهش فشار در مغز شود.

نوار عصب و عضله دیسک کمر توسط متخصص مغز و اعصاب 1403

تزریق اپیدورال کمری چیست؟

تزریق استروئید اپیدورال کمری (Lumbar ESI) یک تزریق داروی ضد التهابی – یک استروئید یا کورتیکواستروئید – به فضای اپیدورال اطراف اعصاب نخاعی در ناحیه کمر است. هدف اصلی از تزریق استروئید اپیدورال کمری، مدیریت درد مزمن ناشی از تحریک و التهاب ریشه‌های عصبی نخاعی در ناحیه کمر (ناحیه کمری ستون فقرات) به دلیل شرایط یا آسیب‌های خاص است. این نوع درد مزمن رادیکولوپاتی کمری (درد رادیکولار) نامیده می‌شود که می‌تواند از پایین کمر تا باسن، پاها و/یا پاها منتشر شود.

تزریق اپیدورال کمری چگونه کار می کند؟

پزشکان متخصص ممکن است تزریق اپیدورال کمری را برای مدیریت درد مزمن توصیه کنند. پزشک شما یک داروی استروئیدی یا کورتیکواستروئیدی را توسط نخاع در ناحیه کمر شما به فضای اپیدورال تزریق می کند.

ناحیه پایین کمر ستون فقرات شما، ستون فقرات کمری نامیده می شود. این ناحیه از پنج مهره تشکیل شده است و این مهره ها بزرگترین مهره های دیگر ستون فقرات شما هستند. آنها از قسمت پایینی ستون فقرات قفسه سینه (سینه) تا ساکروم شما (پایین ستون فقرات) امتداد دارند.

مهره های شما 33 استخوان مجزا و به هم پیوسته هستند که ستون فقرات شما را تشکیل می دهند که از پایه مغز تا دنبالچه شما امتداد دارد. این استخوان ها به محافظت از نخاع شما در برابر آسیب کمک می کنند و در عین حال به شما اجازه می دهند بپیچید و بچرخید. بین استخوان های مهره دیسک هایی وجود دارد که برای مهره های شما بالشتک و انعطاف پذیری را برای شما فراهم می کند.

پنج مهره در ستون فقرات کمری شما از بالا به پایین کمری 1 (L1) تا کمری 5 (L5) نامیده می شوند. مهره های کمر چندین نقش مهم دارند، از جمله:

• حمایت و تثبیت قسمت بالایی بدن شما.
• اجازه دادن به حرکات پیچشی و خمشی.
• محافظت از نخاع و دم اسب (اعصابی که از پایین نخاع شما پایین می آیند).

طناب نخاعی شما یک دسته بسیار مهم از اعصاب است که از مغز شما تا کمر شما امتداد دارد. نخاع شما مانند بزرگراهی عمل می کند که اعصاب واقع در سراسر بدن شما را به مغز شما متصل می کند تا مغز شما بتواند با بقیه بدن شما ارتباط برقرار کند.

گاهی اوقات، ریشه های عصبی که به ناحیه کمری (ناحیه کمر) نخاع شما متصل می شوند، ممکن است دچار گزگز یا ملتهب شوند. برای مثال، اگر فتق دیسک دارید، ممکن است این اتفاق بیفتد. اعصاب ملتهب می توانند باعث دردی شوند که ممکن است به پاها (پاها) تابیده شود.

در طی یک روش تزریق اپیدورال کمری، ارائه دهنده شما یک استروئید را به فضای اپیدورال اطراف نخاع شما تزریق می کند. فضای اپیدورال مانند یک آستین نخاع شما را احاطه کرده و حاوی چربی، اعصاب نخاعی، رگ های خونی و بافت همبند است. استروئید بر روی عصب(های) تحریک شده که باعث درد شما می شوند اثر می گذارد و تورم و فشار روی اعصاب را کاهش می دهد.

تزریق اپیدورال کمری اغلب منجر به تسکین موقت درد می‌شود که سه ماه یا بیشتر طول می‌کشد، اما برخی از افراد ممکن است تسکین درد کمتری را تجربه کنند یا اصلاً از تزریق تسکین ندهند.

تزریق اپیدورال کمری برای چه مواردی استفاده می شود؟

متخصصان از تزریق اپیدورال کمری (Lumbar epidural injection) برای مدیریت نوعی درد مزمن به نام درد رادیکول کمری استفاده می کنند که به دلیل التهاب ریشه عصب نخاعی و تحریک در ناحیه کمر شما ایجاد می شود. درد رادیکول کمر اغلب سیاتیک نامیده می شود. درد رادیکول کمری می تواند علائم زیر را ایجاد کند که می تواند از کمر شما به پایین پشت ساق پای شما در زیر زانو به ساق پا و / یا پای شما منتهی شود:

• درد.
• بی حسی
• ضعف عضلانی.
• سوزن سوزن شدن.

موارد استفاده از تزریق اپیدورال کمری

مورد استفاده	توضیحات
مدیریت درد مزمن	کاهش درد در بیماران با درد مزمن در ناحیه کمر و پا.
درد ناشی از دیسک بین‌مهره‌ای	درمان درد ناشی از فتق دیسک‌های بین‌مهره‌ای.
سندرم درد رادیکولار	تسکین دردهای رادیکولار که به دلیل فشار بر روی عصب‌ها ایجاد می‌شود.
درد بعد از جراحی	کاهش درد بعد از عمل جراحی در ناحیه کمر یا ستون فقرات.
آرتروز و مشکلات مفصلی	کاهش درد ناشی از آرتروز یا مشکلات مفصلی در ناحیه کمر.
درد ناشی از آسیب‌های ورزشی	کمک به تسکین درد ناشی از آسیب‌های ورزشی در ناحیه کمر.
درد ناشی از تنگی کانال نخاعی	درمان درد‌های ناشی از تنگی کانال نخاع

بسیاری از بیماری‌ها می‌توانند ریشه‌های عصبی نخاعی را در ناحیه کمر شما تحریک کرده و باعث رادیکولوپاتی کمری (سیاتیک) شوند، از جمله:

• فتق دیسک کمر: به این حالت معمولاً دیسک لغزش، پارگی یا برآمدگی نیز گفته می شود. دیسک ها دارای مراکز نرم و ژل مانند و لایه بیرونی محکم تری هستند.
• بیماری دیسک دژنراتیو کمر: این وضعیت زمانی اتفاق می‌افتد که بالشتک بین مهره‌های کمر شروع به از بین رفتن می‌کند. یک دیسک تحلیل رفته می تواند باعث التهاب موضعی در ریشه های عصبی نخاعی شما شود.
• تنگی ستون فقرات کمری: این وضعیت باریک شدن یک یا چند فضا در ستون فقرات کمری است. فضای کمتر در ستون فقرات، فضای موجود برای ریشه های عصبی نخاعی را کاهش می دهد.
• استئوآرتریت کمری (اسپوندیلوز کمر): این وضعیت شامل تغییراتی در استخوان ها، دیسک ها و مفاصل ستون فقرات به دلیل ساییدگی و پارگی طبیعی و افزایش سن است.

سایر شرایطی که ممکن است با ESI های کمری درمان شوند عبارتند از:

کمردرد موضعی (کمر درد محوری): کمردرد محوری می تواند بسیار متفاوت باشد و دلایل متعددی داشته باشد. این می تواند یک درد تیز یا مبهم باشد که به طور مداوم یا به ندرت تجربه می کنید و درد می تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد.

لنگش نوروژنیک: این وضعیت از فشرده شدن اعصاب نخاعی در ستون فقرات کمری شما اتفاق می افتد. می تواند باعث درد یا سوزن سوزن شدن در ناحیه کمر و یک یا هر دو پا، باسن و باسن شود. این علائم به ویژه در زمانی که شما در حالت ایستاده ایستاده اید یا راه می روید ظاهر می شود.

تزریق اپیدورال کمری برای مدیریت درد چقدر رایج است؟

تزریق اپیدورال کمری (Lumbar epidural injection) یکی از رایج‌ترین روش‌های درمانی برای مدیریت درد رادیکولار است.

در ایالات متحده، کمردرد پنجمین دلیل شایعی است که مردم به دنبال مراقبت های پزشکی هستند و تقریباً 9٪ تا 25٪ از افراد سالانه کمردرد همراه با درد ساق پا به زیر زانو (درد رادیکولار) را توصیف می کنند.

چه کسی تزریق اپیدورال کمری را انجام می دهد؟

تزریق اپیدورال کمری بسیار دقیق است، بنابراین پزشک که این تزریق را انجام می دهند باید آموزش تخصصی قابل توجهی داشته باشند. ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی که ممکن است ESI کمری انجام دهند عبارتند از:

• متخصصین طب فیزیکی (ارائه دهندگان طب فیزیکی و توانبخشی)
• رادیولوژیست ها
• متخصصین بیهوشی
• متخصصین مغز و اعصاب
• جراحان

چگونه برای تزریق اپیدورال کمری آماده شوم؟

قبل از ESI کمری، مهم است که به پزشک متخصص خود بگویید که آیا باردار هستید یا ممکن است باردار باشید به دلیل استفاده احتمالی از تصویربرداری فلوروسکوپی (نوعی تصویربرداری با اشعه ایکس) در طول عمل. همچنین باید به ارائه دهنده خود بگویید که چه داروهایی را مصرف می کنید، از جمله گیاهان دارویی، مکمل ها و سایر داروهای بدون نسخه.

پزشک دستورالعمل های خاصی در مورد نحوه تزریق اپیدورال کمری (ESI) به شما می دهد. حتما دستورالعمل های آنها را دنبال کنید. ارائه دهنده شما ممکن است:

• قبل از ESI کمری، خوردن یا نوشیدن (ناشتا) را برای مدت معینی محدود کنید.
• داروهای خاصی را که مصرف می کنید، به ویژه داروهای رقیق کننده خون، تنظیم کنید.
• برای کمک به تعیین ناحیه دقیقی که نیاز به درمان دارد، قبل از ESI کمری، MRI یا سی تی اسکن از پشت خود را درخواست کنید.
• اگر می‌خواهید برای ESI کمرتان آرام‌بخش مصرف کنید، حتماً کسی را همراه خود داشته باشید تا شما را به خانه برساند.

سوالاتی که ممکن است قبل از تزریق اپیدورال کمری برای پرسیدن از پزشک مفید باشد عبارتند از:

• هر چند وقت یکبار ESI کمری انجام می دهید؟
• برای آماده شدن برای ESI کمر خود چه کاری باید انجام دهم؟
• خطرات گرفتن ESI کمر چیست؟
• ESI کمری چه حسی خواهد داشت؟
• ESI کمر من چقدر دوام می آورد؟
• اگر ESI کمر درد من را تسکین ندهد، چه گزینه های دیگری دارم؟
• در طی روش تزریق اپیدورال کمری چه اتفاقی می افتد؟

احتمالاً تزریق اپیدورال کمری خود را در بیمارستان یا یک کلینیک سرپایی انجام خواهید داد. در بیشتر موارد، ESI کمر 15 تا 30 دقیقه طول می کشد. این مهم است که در طول این روش بسیار بی حرکت باشید.

هزینه تزریق اپیدورال کمر 1403 + تزریق اپیدورال برای سیاتیک ✔

مراقبت‌های پس از تزریق اپیدورال

تزریق اپیدورال معمولاً برای تسکین درد در مراحل مختلف زایمان یا برای مدیریت درد پس از جراحی استفاده می‌شود. پس از این تزریق، رعایت نکات زیر بسیار مهم است:

۱. استراحت و آرامش

• استراحت کافی: پس از تزریق، به مدت چند ساعت استراحت کنید و از فعالیت‌های سنگین پرهیز کنید.
• آرامش: سعی کنید در محیطی آرام و راحت باشید.

۲. نظارت بر علائم

• درد و ناراحتی: اگر درد یا ناراحتی در ناحیه تزریق احساس کردید، به پزشک خود اطلاع دهید.
• علائم عفونت: به دنبال علائمی مانند تب، قرمزی یا تورم در ناحیه تزریق باشید.

۳. مدیریت عوارض جانبی

• کاهش حرکت: ممکن است پس از تزریق، احساس ضعف یا بی‌حسی در پاها داشته باشید. از حرکت ناگهانی خودداری کنید.
• نوشیدن مایعات: برای جلوگیری از کم آبی، مایعات کافی بنوشید.

۴. داروها

• داروهای تجویزی: در صورتی که پزشک دارویی تجویز کرده باشد، به دقت دستورالعمل‌ها را دنبال کنید.
• اجتناب از داروهای غیرمجاز: از مصرف داروهای غیرمجاز یا بدون مشورت با پزشک خودداری کنید.

۵. مراجعه به پزشک

• در صورت بروز مشکلات: اگر علائم غیرعادی مانند سردرد شدید، ضعف ناگهانی، یا مشکلات تنفسی داشتید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

عوارض تزریق اپیدورال در کمر

مانند هر روش تزریقی، عوارض جانبی و خطرات احتمالی با تزریق اپیدورال کمری امکان پذیر است. طبق گزارشات عوارض جانبی قابل تحمل  و موقتی هستند. به ندرت، عوارض جانبی جدی ممکن است رخ دهد

شایع‌ترین خطر این است که تزریق هیچ گونه تسکین درد را ارائه نمی‌کند یا تنها باعث کاهش درد می‌شود. ناامید کننده است که این روش را انجام دهید و کاهش معنی داری درد را تجربه نکنید، یا متوجه شوید که تسکین اولیه درد زودگذر است و درد اولیه پس از چند هفته باز می گردد.

عوارض جانبی احتمالی تزریق اپیدورال کمری

• فرد مبتلا به سردرد
• سردرد یکی از عوارض جانبی رایج تزریق اپیدورال کمری است.
• عوارض جانبی پس از اپیدورال معمولا جدی نیستند. چند مثال عبارتند از (اما محدود به) 2،3:
• حالت تهوع
• سردرد
• سرگیجه
• غش به دلیل اضطراب ناشی از عمل که باعث افت ناگهانی ضربان قلب و فشار خون می شود (حمله وازوواگال)
•  برافروختگی صورت (قرمزی و احساس گرما)
• تزریق استروئید اپیدورال کمری برای کمردرد و سیاتیک

این عوارض معمولا با استراحت برطرف می شوند. درد محل تزریق، در صورت وجود، ممکن است با سرما درمانی با استفاده از کمپرس یخ برای کاهش درد و/یا تورم درمان شود.

علائم جدی پس از تزریق استروئید اپیدورال که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارند عبارتند از:

• سردرد شدید در هنگام نشستن یا ایستادن که پس از دراز کشیدن احساس بهتری دارد، که ممکن است نشان دهنده سوراخ شدن دورا باشد.

• تب 101 درجه یا بیشتر که ممکن است نشان دهنده عفونت باشد

• علائم استئومیلیت را ببینید

کاهش یا از دست دادن کامل کنترل روده یا مثانه در حالی که بیمار هنوز بی حس است یا پس از بی حسی موضعی و حرارت

بی حسی دهان از بین می رود، که ممکن است نشان دهنده اورژانس های پزشکی باشد، مانند سندرم دم اسب

بی حسی و/یا ضعف در پاها که ممکن است نشان دهنده آسیب عصبی باشد.

در صورت بروز این علائم، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید. علاوه بر این، هر گونه ناراحتی یا احساس غیرعادی باید با پزشک خود در میان گذاشته شود.

• فشار خون پایین

طبیعی است که هنگام اپیدورال فشار خون شما کمی پایین بیاید. گاهی اوقات این باعث می شود که شما احساس بیماری کنید.

فشار خون شما به دقت کنترل خواهد شد. در صورت لزوم، مایعات و دارو را می‌توان از طریق قطره‌ای برای حفظ فشار خون در حد طبیعی تجویز کرد.

• از دست دادن کنترل مثانه

پس از انجام تزریق اپیدورال کمری، ممکن است نتوانید احساس کنید مثانه پر شده است زیرا اپیدورال بر اعصاب اطراف اثر می گذارد.

ممکن است یک کاتتر برای تخلیه ادرار به مثانه وارد شود. با از بین رفتن اپیدورال، کنترل مثانه به حالت عادی باز می گردد.

• خارش پوست

این می تواند یک عارضه جانبی داروهای تسکین درد باشد که ممکن است در اپیدورال شما استفاده شود.

می توان برای کمک به خارش دارو تجویز کرد یا دارو را در اپیدورال تغییر داد.

• احساس بیماری

احساس بیماری (تهوع) با داروهای اپیدورال کمتر از سایر داروهای مسکن مانند مورفین و سایر مواد افیونی رایج است.

می توان آن را با داروهای ضد بیماری یا با افزایش فشار خون در صورت پایین بودن آن درمان کرد.

• تسکین ناکافی درد

اپیدورال ممکن است تمام درد شما را مسدود نکند. ممکن است یک روش اضافی یا جایگزین برای کاهش درد به شما پیشنهاد شود.

شایع ترین علامت ناحیه کوچک و بی حس با حرکت و قدرت طبیعی است. این وضعیت معمولاً بعد از چند روز یا چند هفته بهتر می‌شود، اما گاهی ممکن است ماه‌ها طول بکشد.

پیش از انجام تزریق اپیدورال، مهم است که با پزشک خود در مورد تاریخچه پزشکی‌تان، داروهای مصرفی و هرگونه حساسیت‌ها مشورت کنید.اگر بعد از تزریق هرگونه علائم نگران‌کننده‌ای مانند ضعف، بی‌حسی یا درد غیرعادی را تجربه کردید، باید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.با اینکه عوارض جانبی ممکن است وجود داشته باشد، اما بسیاری از افراد این روش را بدون هیچ مشکلی تجربه می‌کنند و از تسکین درد قابل توجهی برخوردار می‌شوند.

سخن پایانی

به عنوان سخن اخر باید بگوییم که تزریق اپیدورال کمری یکی از روش های موثر و غیرجراحی برای کاهش و تشکین درد های مزمن است. با توجه عوارضی که در بالا ذکر شد انتخاب مراکز معتبر و با تجربه می تواند به شما کند تا خدماتی با کیفیت بالا از این روش درمانی بهره منده شوید. جهت رزرو نوبت از مرکز تزریق اپیدروال کمر ایمان با شماره  02191090775 و  02191090158 تماس بگیرید.