آخرین بهروزرسانی در 2026-02-19 توسط گروه پزشکی ایمان
این مطلب توسط گروه پزشکی ایمان بررسی و تأیید شده است.
محتوای این صفحه با هدف اطلاعرسانی پزشکی و معرفی مراکز معتبر تهیه شده و تحت نظارت پزشکان همکار این مجموعه میباشد
پولیپهای روده، رشدهای غیرطبیعی کوچکی هستند که معمولاً در سطح داخلی روده بزرگ یا راستروده ایجاد میشوند. اگرچه بسیاری از این پولیپها خوشخیم و بیضرر هستند، اما برخی از آنها میتوانند به مرور زمان به سرطان کولورکتال تبدیل شوند. از این رو، شناسایی و برداشتن بهموقع آنها اهمیت زیادی در پیشگیری از بیماریهای جدی دارد. یکی از روشهای اصلی و کمتهاجمی برای تشخیص و درمان پولیپهای روده، انجام کولونوسکوپی است. در این روش، پزشکان کلینیک ویستان با استفاده از لولهای انعطافپذیر مجهز به دوربین، داخل روده بزرگ را بررسی کرده و در صورت مشاهده پولیپ روده ، آن را بلافاصله برمیدارد. برای دریافت نوبت و مشاوره بیشتر با کلینیک پزشکی ویستان با شماره تماس 02191090775 تماس حاصل کنید.
فهرست مطالب
- 1 برداشتن پولیپ روده با کولونوسکوپی
- 2 چگونه پولیپ در حین کولونوسکوپی برداشته میشود؟
- 3 مراقبتهای بعد از برداشتن پولیپ روده
- 4 آیا برداشتن پولیپ روده با کولونوسکوپی درد دارد
- 5 هنگام کولونوسکوپی چه اتفاقی میافتد؟
- 6 بعد از کولونوسکوپی ممکن است:
- 7 چه زمانی باید نگران شد؟
- 8 جدول مزایا و عوارض برداشتن پولیپ روده با کولونوسکوپی
- 9 علائم پولیپ روده چیست
- 10 روش های درمان پولیپ روده چیست
- 11 انواع پولیپ روده کدامند
- 12 دلیل ایجاد پولیپ روده چیست
- 13 روش های تشخیص پولیپ روده
برداشتن پولیپ روده با کولونوسکوپی

پولیپ روده چیست؟
پولیپهای روده، برجستگیهای کوچکی هستند که در دیواره داخلی روده بزرگ یا راستروده رشد میکنند. بیشتر آنها خوشخیماند، اما برخی ممکن است با گذشت زمان سرطانی شوند. بنابراین، شناسایی و برداشتن بهموقع پولیپها نقش مهمی در پیشگیری از سرطان روده بزرگ دارد.
کولونوسکوپی چیست؟
کولونوسکوپی روشی تشخیصی و درمانی است که در آن پزشک با استفاده از یک لوله باریک، بلند و انعطافپذیر که در انتهای آن دوربین کوچکی وجود دارد، داخل روده بزرگ را مشاهده میکند. در طول این بررسی، اگر پولیپی مشاهده شود، معمولاً همانزمان برداشته میشود.
چگونه پولیپ در حین کولونوسکوپی برداشته میشود؟
هنگامی که پولیپ در طی کولونوسکوپی یافت میشود، پزشک میتواند آن را با استفاده از روشی به نام پولیپکتومی بردارد. روش دقیق مورد استفاده به اندازه، شکل و محل پولیپ بستگی دارد. در اینجا برخی از تکنیکهای رایج آورده شده است:
- بیوپسی فورسپس: برای پولیپهای بسیار کوچک (معمولاً کمتر از 5 میلیمتر)، پزشک ممکن است از فورسپس بیوپسی برای گرفتن تکههای کوچک از پولیپ استفاده کند. این روش همچنین برای نمونهبرداری از بافت برای تجزیه و تحلیل استفاده میشود.
- حلقه سیمی (Snare): برای پولیپهای بزرگتر، پزشک ممکن است از یک حلقه سیمی استفاده کند. این حلقه از طریق کولونوسکوپ عبور داده میشود و در اطراف پایه پولیپ قرار میگیرد. سپس، حلقه سفت میشود و با استفاده از جریان الکتریکی (Cautery) یا بدون آن، پولیپ را میبرد.
- حلقه سرد (Cold Snare): برای پولیپهای کوچک و بدون ساقه، ممکن است از حلقه سیمی بدون جریان الکتریکی استفاده شود.
- حلقه گرم (Hot Snare): برای پولیپهای بزرگتر یا دارای ساقه، از حلقه سیمی همراه با جریان الکتریکی برای برش و سوزاندن بافت برای جلوگیری از خونریزی استفاده میشود.
- برداشت مخاط آندوسکوپی (EMR) و تشریح زیر مخاطی آندوسکوپی (ESD): این تکنیکها برای برداشتن پولیپهای بزرگ، مسطح یا پیچیده که ممکن است به لایههای عمیقتر دیواره روده نفوذ کرده باشند، استفاده میشوند. در EMR، مایعی به زیر پولیپ تزریق میشود تا آن را از بافت زیرین بلند کند و سپس با حلقه سیمی برداشته شود. ESD یک روش پیشرفتهتر است که به پزشک اجازه میدهد تا پولیپ را در یک قطعه بردارد، حتی اگر بزرگ باشد.
- روشهای دیگر: در موارد نادر، برای برداشتن پولیپهای بسیار بزرگ یا غیرقابل دسترس با روشهای آندوسکوپی، ممکن است جراحی لازم باشد.
- پس از برداشتن پولیپ، نمونه برای بررسی میکروسکوپی به آزمایشگاه پاتولوژی فرستاده میشود تا نوع پولیپ روده و وجود هرگونه سلول سرطانی تعیین شود. نتایج این بررسی در تعیین برنامه پیگیری بیمار نقش مهمی ایفا میکند.
A colon polyp is a small clump of cells that forms on the lining of the colon. Most colon polyps are harmless. But over time, some colon polyps can develop into colorectal cancer
پولیپ روده بزرگ، توده کوچکی از سلولها است که روی پوشش روده بزرگ تشکیل میشود. اکثر پولیپهای روده بزرگ بیضرر هستند. اما با گذشت زمان، برخی از پولیپهای روده بزرگ میتوانند به سرطان روده بزرگ تبدیل شوند.
به نقل از سایت mayoclinic
مراقبتهای بعد از برداشتن پولیپ روده
مراقبتهای بعد از برداشتن پولیپ روده معمولاً ساده است، اما رعایت دقیق دستورالعملهای پزشک برای بهبودی مناسب و جلوگیری از عوارض احتمالی بسیار مهم است. در اینجا برخی از دستورالعملهای رایج آورده شده است:
بلافاصله بعد از کولونوسکوپی:
- استراحت: بعد از کولونوسکوپی، به دلیل داروهای آرامبخش، احساس خوابآلودگی خواهید داشت. توصیه میشود تا زمانی که اثر داروها کاملاً از بین نرفته است، استراحت کنید و از رانندگی، کار با ماشینآلات سنگین و تصمیمگیریهای مهم خودداری کنید.
- نوشیدن مایعات: برای جلوگیری از کمآبی بدن، مایعات شفاف مانند آب، آبمیوه صاف، چای کمرنگ و آبگوشت بنوشید.
- اجتناب از غذاهای سنگین: در چند ساعت اول بعد از کولونوسکوپی، از خوردن غذاهای سنگین و چرب خودداری کنید. میتوانید با غذاهای سبک و قابل هضم مانند سوپ، ماست و نان تست شروع کنید.
در روزهای بعد:
- رژیم غذایی: پزشک ممکن است توصیه کند که برای چند روز از مصرف غذاهای پرفیبر، آجیل، دانهها و ذرت بو داده خودداری کنید، زیرا این مواد میتوانند باعث تحریک روده شوند. معمولاً میتوانید به تدریج رژیم غذایی عادی خود را از سر بگیرید.
- داروها: اگر پزشک دارویی تجویز کرده است (مانند مسکن)، آن را طبق دستور مصرف کنید. از مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن خودداری کنید، زیرا ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهند، مگر اینکه پزشک دستور دیگری داده باشد.
- فعالیت: میتوانید فعالیتهای سبک را از سر بگیرید، اما از انجام فعالیتهای سنگین و بلند کردن اجسام سنگین برای چند روز خودداری کنید. پزشک شما ممکن است دستورالعملهای خاصی در مورد سطح فعالیت به شما بدهد.
- نظارت بر علائم: به علائم زیر توجه داشته باشید و در صورت بروز هر یک از آنها فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:
- خونریزی شدید از مقعد: مقدار کمی خونریزی ممکن است طبیعی باشد، اما خونریزی زیاد یا لختههای خون باید فوراً گزارش شود.
- درد شدید شکم: درد خفیف گاز یا گرفتگی عضلات ممکن است رخ دهد، اما درد شدید و مداوم غیرطبیعی است.
- تب و لرز: این علائم میتوانند نشانهای از عفونت باشند.
- تورم یا سفتی شکم: این علائم نیز میتوانند نگرانکننده باشند.
- تهوع و استفراغ مداوم:
- عدم توانایی در دفع گاز یا مدفوع:
- نتایج پاتولوژی: نمونه پولیپ روده برداشته شده برای بررسی به آزمایشگاه فرستاده میشود. پزشک شما نتایج را پیگیری کرده و در مورد مراحل بعدی با شما صحبت خواهد کرد.
- کولونوسکوپیهای بعدی: بسته به نوع و اندازه پولیپ برداشته شده و نتایج پاتولوژی، پزشک شما ممکن است زمانبندی برای کولونوسکوپیهای بعدی را توصیه کند. این پیگیری برای تشخیص و برداشتن پولیپهای جدید و جلوگیری از سرطان روده بزرگ بسیار مهم است.
آیا برداشتن پولیپ روده با کولونوسکوپی درد دارد

برداشتن پولیپ از روده با کولونوسکوپی معمولاً دردناک نیست، چون در بیشتر موارد:
هنگام کولونوسکوپی چه اتفاقی میافتد؟
- به بیمار آرامبخش یا بیحسی خفیف وریدی داده میشود.
- بیشتر بیماران در حین کولونوسکوپی یا چیزی حس نمیکنند، یا فقط کمی فشار یا نفخ احساس میکنند.
- برداشتن پولیپها با ابزارهای مخصوص (مثل حلقه یا انبرک) انجام میشود و چون در روده پایانههای عصبی درد زیادی وجود ندارد، خود برداشتن پولیپ روده درد ندارد.
بعد از کولونوسکوپی ممکن است:
- کمی نفخ، گاز یا دلپیچه خفیف داشته باشید (به خاطر ورود هوا به روده در طول آزمایش).
- گاهی احساس ناراحتی خفیف شکمی برای چند ساعت وجود دارد.
- در صورت برداشتن پولیپ بزرگ یا چندتا، ممکن است مقدار کمی خون در مدفوع دیده شود (تا ۲۴–۴۸ ساعت طبیعی است).
چه زمانی باید نگران شد؟
اگر بعد از کولونوسکوپی علائم زیر داشتید، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید:
- درد شکم شدید و مداوم
- تب یا لرز
- خونریزی شدید از مقعد
- احساس سرگیجه یا ضعف شدید
جدول مزایا و عوارض برداشتن پولیپ روده با کولونوسکوپی
| مزایا | عوارض احتمالی |
| پیشگیری از سرطان روده بزرگ (مهمترین مزیت) | خونریزی (معمولاً خفیف، در موارد نادر شدید) |
| تشخیص زودهنگام پولیپها و ناهنجاریها | سوراخ شدن (پرفوراسیون) دیواره روده (بسیار نادر) |
| روش کم تهاجمی (بدون نیاز به برش بزرگ) | عفونت (بسیار نادر) |
| برداشتن پولیپ همزمان با تشخیص | واکنش به داروها |
| نمونهبرداری برای تشخیص نوع پولیپ | سندرم پس از پولیپکتومی (نادر) |
| بهبود کیفیت زندگی و افزایش طول عمر | مشکلات قلبی یا تنفسی (در افراد با مشکلات زمینهای، نادر) |
| عدم نیاز به بستری شدن طولانی مدت معمولاً | درد شکم یا نفخ (شایع، خفیف و موقت) |
| تحریک مقعد (شایع، خفیف و موقت) |
نکات مهم:
- خطر عوارض به عواملی مانند اندازه و محل پولیپ روده و سلامت کلی بیمار بستگی دارد.
- عوارض جدی نادر هستند.
- مزایای پیشگیری از سرطان روده بزرگ معمولاً بسیار بیشتر از خطرات احتمالی است.
علائم پولیپ روده چیست
بیشتر افراد مبتلا به پولیپ روده، به ویژه اگر پولیپها کوچک باشند، هیچ علامتی را تجربه نمیکنند. به همین دلیل است که غربالگری منظم سرطان روده بزرگ، مانند کولونوسکوپی، برای تشخیص زودهنگام بسیار مهم است.
با این حال، پولیپهای بزرگتر گاهی اوقات میتوانند علائمی ایجاد کنند. این علائم مختص پولیپ روده نیستند و میتوانند ناشی از سایر بیماریها نیز باشند. اگر هر یک از علائم زیر را تجربه کردید، مهم است که با یک متخصص مراقبتهای بهداشتی مشورت کنید:
- تغییرات در عادات روده: این میتواند شامل اسهال یا یبوست باشد که بیش از یک هفته طول بکشد.
- تغییرات در رنگ مدفوع: وجود خون در مدفوع میتواند به صورت رگههای قرمز ظاهر شود یا مدفوع را سیاه رنگ کند.
- خونریزی از مقعد: ممکن است هنگام پاک کردن، متوجه خون روی دستمال توالت شوید.
- درد شکم: پولیپهای بزرگتر گاهی اوقات میتوانند باعث گرفتگی یا درد در ناحیه شکم شوند.
- کم خونی ناشی از فقر آهن: خونریزی آهسته از پولیپها در طول زمان، حتی اگر قابل مشاهده نباشد، میتواند منجر به کاهش سطح آهن و در نتیجه خستگی و تنگی نفس شود.
- کاهش وزن بدون دلیل: این علامت کمتر شایع است اما در برخی موارد ممکن است رخ دهد.
- خستگی: این میتواند علامت کم خونی ناشی از خونریزی آهسته از پولیپ باشد.
بسیار مهم است که بدانید عدم وجود علائم به این معنی نیست که شما پولیپ روده ندارید. بسیاری از پولیپها در طی مراحل غربالگری معمول در افرادی که کاملاً سالم هستند، یافت میشوند.
اگر هر یک از علائم ذکر شده در بالا را دارید، مهم است که برای تعیین علت آن به پزشک مراجعه کنید. در حالی که این علائم میتوانند ناشی از پولیپ روده باشند، ممکن است مربوط به سایر مشکلات گوارشی مانند بواسیر، بیماری التهابی روده یا حتی سرطان روده بزرگ نیز باشند. تشخیص و درمان زودهنگام برای مدیریت هرگونه بیماری زمینهای ضروری است.
روش های درمان پولیپ روده چیست

روش اصلی درمان پولیپ روده، برداشتن آنها است. نحوه برداشتن پولیپ بستگی به اندازه، محل، نوع و تعداد پولیپها دارد. در اینجا روشهای رایج درمان پولیپ روده آورده شده است:
1. پولیپکتومی در حین کولونوسکوپی:
- این شایعترین روش برای برداشتن پولیپهای روده است.
- در طول کولونوسکوپی، پزشک از یک ابزار سیمی به نام حلقه سیمی (Snare) استفاده میکند تا پولیپ را گرفته و آن را از دیواره روده جدا کند.
- برای پولیپهای کوچک، ممکن است از فورسپس بیوپسی برای برداشتن تکههای کوچک استفاده شود.
- گاهی اوقات از جریان الکتریکی (Cautery) همراه با حلقه سیمی برای سوزاندن پایه پولیپ و جلوگیری از خونریزی استفاده میشود (حلقه گرم). برای پولیپهای کوچک بدون ساقه، ممکن است از حلقه سیمی بدون جریان الکتریکی (حلقه سرد) استفاده شود.
2. برداشت مخاط آندوسکوپی (EMR) و تشریح زیر مخاطی آندوسکوپی (ESD):
- این تکنیکها برای برداشتن پولیپهای بزرگ، مسطح یا پیچیده که ممکن است به لایههای عمیقتر دیواره روده نفوذ کرده باشند، استفاده میشوند.
- در EMR، مایعی به زیر پولیپ تزریق میشود تا آن را از بافت زیرین بلند کند و سپس با حلقه سیمی برداشته شود.
- ESD یک روش پیشرفتهتر است که به پزشک اجازه میدهد تا پولیپ را در یک قطعه بردارد، حتی اگر بزرگ باشد. این روش معمولاً برای پولیپهایی استفاده میشود که برداشتن آنها با پولیپکتومی معمولی دشوار است یا خطر بدخیمی دارند.
3. جراحی:
- در موارد نادر، اگر پولیپ روده بسیار بزرگ باشد، غیرقابل دسترس با کولونوسکوپی باشد، یا حاوی سلولهای سرطانی باشد که نمیتوان آن را به طور کامل با روشهای آندوسکوپی برداشت، ممکن است جراحی لازم باشد.
- روش جراحی میتواند شامل برداشتن بخشی از روده بزرگ (رزکسیون روده) باشد.
- جراحی ممکن است به صورت لاپاراسکوپی (با برشهای کوچک) یا جراحی باز (با برش بزرگتر) انجام شود.
پس از برداشتن پولیپ:
- نمونه پولیپ برداشته شده برای بررسی میکروسکوپی به آزمایشگاه پاتولوژی فرستاده میشود تا نوع پولیپ و وجود هرگونه سلول سرطانی تعیین شود.
- نتایج پاتولوژی در تعیین برنامه پیگیری بیمار نقش مهمی ایفا میکند.
- بسته به نوع و اندازه پولیپ برداشته شده و نتایج پاتولوژی، پزشک ممکن است زمانبندی برای کولونوسکوپیهای بعدی را توصیه کند تا از عود پولیپ یا ایجاد پولیپهای جدید جلوگیری شود و در صورت وجود، به موقع تشخیص داده شود.
به طور خلاصه، درمان اصلی پولیپ روده برداشتن آن است که در نحوه انجام کولونوسکوپی انجام میشود. در موارد خاص، ممکن است از روشهای پیشرفتهتر آندوسکوپی یا جراحی استفاده شود. پیگیری منظم با کولونوسکوپی طبق توصیه پزشک برای جلوگیری از سرطان روده بزرگ بسیار مهم است.
انواع پولیپ روده کدامند
پولیپهای روده را میتوان به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم کرد:
1. پولیپهای غیر نئوپلاستیک (غیر سرطانی):
این نوع پولیپها معمولاً سرطانی نمیشوند و شامل انواع زیر هستند:
- پولیپهای هایپرپلاستیک: این نوع شایعترین نوع پولیپ روده است و معمولاً کوچکتر از نیم سانتیمتر بوده و در قسمت انتهایی روده بزرگ (رکتوم و سیگموئید) دیده میشود. احتمال سرطانی شدن آنها بسیار کم است.
- پولیپهای التهابی: این پولیپها در اثر التهاب مزمن در روده بزرگ ایجاد میشوند و بیشتر در افراد مبتلا به بیماریهای التهابی روده مانند کولیت اولسراتیو و بیماری کرون دیده میشوند. خطر سرطانی شدن آنها معمولاً کم است.
- پولیپهای هامارتوماتوز: این نوع پولیپها ناشی از رشد غیرطبیعی بافتهای مختلف در روده هستند و در برخی سندرمهای ژنتیکی مانند سندرم پوتز-جگرز دیده میشوند. احتمال سرطانی شدن آنها بسته به نوع سندرم متفاوت است.
- پولیپهای جوانی (Juvenile polyps): این نوع پولیپها بیشتر در کودکان دیده میشوند و معمولاً خوشخیم هستند.
2. پولیپهای نئوپلاستیک (پیش سرطانی یا سرطانی):
این نوع پولیپها میتوانند به سرطان تبدیل شوند و شامل انواع زیر هستند:
- پولیپهای آدنوماتوز (آدنومها): این نوع پولیپ شایعترین نوع پیش سرطانی است و حدود 70 درصد از کل پولیپهای روده را تشکیل میدهد. آدنومها خود به سه نوع فرعی تقسیم میشوند:
- آدنومهای لولهای (Tubular adenomas): شایعترین نوع آدنوم هستند و معمولاً کوچکتر بوده و احتمال سرطانی شدن آنها کمتر است.
- آدنومهای پرزی (Villous adenomas): این نوع آدنوم بزرگتر بوده و سطح آنها شبیه به انگشتان کوچک است. احتمال سرطانی شدن آنها بیشتر از آدنومهای لولهای است.
- آدنومهای توبولوویلوس (Tubulovillous adenomas): این نوع ترکیبی از ویژگیهای آدنومهای لولهای و پرزی را دارند.
- پولیپهای دندانهدار (Serrated polyps): این نوع پولیپها دارای ظاهری دندانهدار هستند و به دو نوع اصلی تقسیم میشوند:
- پولیپهای دندانهدار بیحرکت (Sessile serrated polyps – SSP): این نوع پولیپها معمولاً مسطح بوده و در قسمت راست روده بزرگ دیده میشوند. احتمال سرطانی شدن آنها وجود دارد، به خصوص اگر بزرگ باشند.
- آدنومهای دندانهدار سنتی (Traditional serrated adenomas – TSA): این نوع پولیپها نادرتر هستند و احتمال سرطانی شدن آنها بیشتر است.
- پولیپهای بدخیم (سرطانی): این پولیپها حاوی سلولهای سرطانی هستند و در صورت عدم درمان میتوانند به سایر قسمتهای بدن گسترش یابند.
تشخیص نوع دقیق پولیپ معمولاً پس از برداشتن آن در طی کولونوسکوپی و بررسی آن زیر میکروسکوپ توسط پاتولوژیست انجام میشود. دانستن نوع پولیپ برای تعیین خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ در آینده و تعیین فواصل زمانی مناسب برای انجام کولونوسکوپیهای پیگیری بسیار مهم است.
دلیل ایجاد پولیپ روده چیست
همانطور که قبلاً هم اشاره کردم، علت دقیق ایجاد پولیپ روده به طور کامل مشخص نیست، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در ایجاد آنها نقش دارند. در واقع، میتوان گفت که پولیپ روده نتیجه یک فرآیند چند مرحلهای است که در آن تغییرات ژنتیکی در سلولهای پوشش داخلی روده رخ میدهد و باعث رشد غیرطبیعی آنها میشود.
به طور خلاصه، دلایل اصلی ایجاد پولیپ روده عبارتند از:
1. جهشهای ژنتیکی:
- جهشهای اکتسابی (Somatic mutations): این جهشها در طول زندگی فرد و در سلولهای روده بزرگ رخ میدهند. تجمع این جهشها در ژنهای کنترل کننده رشد و تقسیم سلولی میتواند منجر به تشکیل پولیپ شود.
- جهشهای ارثی (Germline mutations): در برخی موارد، افراد جهشهای ژنتیکی خاصی را از والدین خود به ارث میبرند که خطر ابتلا به پولیپ روده و سرطان روده بزرگ را به طور قابل توجهی افزایش میدهد. مثالهایی از این سندرمهای ارثی عبارتند از:
- پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP): در این بیماری، افراد تعداد بسیار زیادی پولیپ آدنوماتوز در روده بزرگ و راست روده ایجاد میکنند که در صورت عدم درمان، تقریباً همیشه منجر به سرطان روده بزرگ میشود.
- سندرم لینچ (Lynch syndrome): این سندرم ارثی خطر ابتلا به انواع مختلف سرطانها از جمله سرطان روده بزرگ را افزایش میدهد. افراد مبتلا به این سندرم ممکن است تعداد کمتری پولیپ نسبت به FAP داشته باشند، اما احتمال سرطانی شدن آنها بیشتر است.
- سندرم پوتز-جگرز (Peutz-Jeghers syndrome): این سندرم با ایجاد پولیپهای هامارتوماتوز در دستگاه گوارش و همچنین لکههای تیره روی پوست و غشاهای مخاطی مشخص میشود. خطر ابتلا به برخی سرطانها در این افراد افزایش مییابد.
2. عوامل محیطی و سبک زندگی:
این عوامل میتوانند در کنار استعداد ژنتیکی، احتمال ایجاد پولیپ روده را افزایش دهند:
- رژیم غذایی: رژیم غذایی پرچرب، کم فیبر، و غنی از گوشت قرمز و فرآوری شده ممکن است خطر ابتلا را افزایش دهد.
- عدم فعالیت بدنی: کم تحرکی و نداشتن فعالیت بدنی منظم با افزایش خطر ابتلا مرتبط است.
- چاقی و اضافه وزن: افراد چاق بیشتر در معرض خطر ابتلا به پولیپ روده قرار دارند.
- مصرف الکل و دخانیات: مصرف زیاد الکل و سیگار کشیدن با افزایش خطر ابتلا مرتبط است.
- سن بالا: با افزایش سن، احتمال بروز جهشهای ژنتیکی در سلولهای روده بیشتر میشود و خطر تشکیل پولیپ افزایش مییابد.
- بیماریهای التهابی روده: التهاب مزمن در روده بزرگ میتواند باعث افزایش خطر تشکیل پولیپ شود.
چگونگی تبدیل سلولهای طبیعی به پولیپ:
به طور کلی، تشکیل پولیپ یک فرآیند تدریجی است. سلولهای پوشش داخلی روده به طور معمول رشد و تقسیم میشوند تا سلولهای قدیمی و آسیبدیده را جایگزین کنند. اما در صورتی که جهشهای ژنتیکی در ژنهای تنظیم کننده این فرآیند رخ دهد، ممکن است سلولها به طور غیرقابل کنترلی شروع به رشد و تکثیر کنند و در نهایت یک پولیپ را تشکیل دهند. با گذشت زمان، پولیپهای خاص (به ویژه آدنومها) میتوانند جهشهای ژنتیکی بیشتری را جمعآوری کنند و در نهایت به سرطان تبدیل شوند.
درک این عوامل به ما کمک میکند تا با اتخاذ یک سبک زندگی سالم و انجام غربالگریهای منظم، خطر ابتلا به پولیپ روده و سرطان روده بزرگ را کاهش دهیم.
روش های تشخیص پولیپ روده

روشهای مختلفی برای تشخیص پولیپ روده وجود دارد که هدف اصلی آنها شناسایی پولیپها قبل از تبدیل شدن به سرطان است. این روشها عبارتند از:
1. کولونوسکوپی:
- این روش دقیقترین راه برای تشخیص پولیپ در سراسر روده بزرگ و راست روده است.
- در طی کولونوسکوپی، پزشک یک لوله انعطافپذیر و نازک به همراه یک دوربین کوچک (کولونوسکوپ) را از طریق مقعد وارد روده بزرگ میکند.
- این امکان را فراهم میکند تا پزشک کل پوشش داخلی روده بزرگ را مشاهده کند و در صورت یافتن پولیپ، آن را بردارد (پولیپکتومی) یا نمونهبرداری (بیوپسی) کند.
- آمادگی برای کولونوسکوپی شامل پاکسازی کامل روده با استفاده از رژیم غذایی خاص و داروهای ملین است.
- معمولاً تحت آرامبخش یا بیهوشی انجام میشود.
2. سیگموئیدوسکوپی انعطافپذیر:
- این روش مشابه کولونوسکوپی است، اما فقط قسمت پایین روده بزرگ (سیگموئید و راست روده) را بررسی میکند.
- آمادگی آن نسبت به کولونوسکوپی کمتر است.
- اگرچه میتواند پولیپهای موجود در این قسمت را تشخیص دهد، اما قادر به شناسایی پولیپها در قسمتهای بالاتر روده بزرگ نیست.
- در صورت یافتن پولیپ، میتوان نمونهبرداری انجام داد.
3. کولونوسکوپی مجازی (CT Colonography):
- این روش غیرتهاجمی از توموگرافی کامپیوتری (CT) برای ایجاد تصاویر سه بعدی از روده بزرگ استفاده میکند.
- آمادگی روده مشابه کولونوسکوپی است.
- اگرچه میتواند پولیپها را شناسایی کند، اما امکان برداشتن آنها در طول معاینه وجود ندارد و در صورت یافتن پولیپ، نیاز به کولونوسکوپی معمولی برای برداشتن یا نمونهبرداری است.
- میتواند برای افرادی که قادر به انجام کولونوسکوپی معمولی نیستند، یک گزینه باشد.
4. آزمایش خون مخفی در مدفوع (Fecal Occult Blood Test – FOBT) و آزمایش ایمونوشیمیایی مدفوع (Fecal Immunochemical Test – FIT):
- این آزمایشها خون مخفی (غیرقابل مشاهده با چشم) در مدفوع را تشخیص میدهند.
- وجود خون میتواند نشانه پولیپ یا سرطان باشد، اما دلایل دیگری نیز دارد.
- در صورت مثبت بودن نتیجه، برای بررسی بیشتر، کولونوسکوپی توصیه میشود.
- FIT نسبت به FOBT اختصاصیتر برای خونریزی در قسمت تحتانی دستگاه گوارش است و محدودیتهای غذایی ندارد.
5. آزمایش DNA مدفوع (Stool DNA Test):
- این آزمایش به دنبال تغییرات DNA مرتبط با سرطان روده بزرگ و پولیپهای پیش سرطانی در نمونه مدفوع میگردد.
- یکی از انواع رایج آن تست چندهدفه DNA مدفوع (mt-sDNA) است که خون مخفی را نیز بررسی میکند.
- در صورت مثبت بودن نتیجه، برای بررسی بیشتر، کولونوسکوپی توصیه میشود.
پزشک شما با در نظر گرفتن سن، سابقه خانوادگی، عوامل خطر و علائم احتمالی، بهترین روش تشخیص را برای شما تعیین خواهد کرد. غربالگری منظم با استفاده از یکی از این روشها، به ویژه برای افراد بالای 45 سال یا کسانی که در معرض خطر بیشتری هستند، برای پیشگیری از سرطان روده بزرگ بسیار مهم است.


